i love linguistics!


βυσσ’νη θυελλα!!!
Σεπτεμβρίου 18, 2009, 10:27
Filed under: plus | Ετικέτες: ,

AELΠολλές φορές όταν γυρίζω στα πάτρια εδάφη, πιάνω τον εαυτό μου να κοροϊδεύει την «βλαχιά» των συντοπιτών μου. Τη «βλαχιά» αυτή συνθέτουν η βαριά προφορά, η σύντμηση των λέξεων και το περίεργο λεξιλόγιο που θεωρώ πως αποκλίνει πολύ από αυτό που έχω εγώ στο μυαλό μου ως επίσημη ελληνική γλώσσα. Συχνά, αν πρόκειται για κοντινούς μου ανθρώπους, έχω την τάση να τους ειρωνεύομαι και να τους διορθώνω γιατί είναι ντροπή να μη συμμορφώνονται στην επίσημη γλώσσα του κράτους!

Η γλώσσα του κράτους ονομάζεται νόρμα και είναι εκείνη η εκδοχή της γλώσσας που αναγνωρίζεται ως πρότυπο ή κανόνας. Αυτή ωστόσο χρησιμοποιείται περισσότερο για την παραγωγή γραπτού λόγου παρά προφορικού. Κι αυτό γιατί στον προφορικό λόγο η γλώσσα δεν έχει κανόνες και πρότυπα, αλλά ποικιλία.

Γλωσσική ποικιλία ή διάλεκτος απ’την άλλη, είναι μια «τοπική» εκδοχή της κοινής, που διαφέρει όμως από αυτήν στο λεξιλόγιο, την προφορά, τον σχηματισμό τύπων και τη σύνταξη. Δεν είναι μια άλλη γλώσσα, είναι απλά λίγο διαφορετική από την επίσημη.

Οι γλωσσολόγοι που ασχολούνται με τη διαλεκτολογία δεν μπορούν να απαριθμήσουν τα νεοελληνικά ιδιώματα γιατί η έρευνα βρίσκεται ακόμα σε εξέλιξη. Επίσης δεν γνωρίζουν πότε ακριβώς πρωτοεμφανίστηκαν οι νεοελληνικές διάλεκτοι, αλλά σημειώνουν με σιγουριά ότι ρόλο στην εμφάνιση τους έπαιξε η πολιτική ιστορία της χώρας. Όταν για παράδειγμα μια περιοχή αποκλείονταν λόγω πολέμου από τον υπόλοιπο ελληνόφωνο κόσμο, ανέπτυσσε δικά της γλωσσικά χαρακτηριστικά.

Επίσης σημαντικό ρόλο στην εμφάνισή των διαλέκτων κατέχει και η δημογραφική ιστορία της Ελλάδας. Κάποια στιγμή τα αστικά κέντρα δέχτηκαν εσωτερικούς μετανάστες από τα χωριά, οι οποίοι ήταν ομιλητές επαρχιακών διαλέκτων. Τότε σχηματίστηκαν δύο κατηγορίες πόλεων: οι πολυσυλλεκτικές πόλεις όπου το τοπικό ιδίωμα εξαφανίστηκε (Αθήνα) και οι πόλεις που από μόνες τους ήταν διαλεκτόφωνες και απλώς δέχτηκαν πληθυσμούς από κοντινά χωριά με παρόμοιο ιδίωμα (Λάρισα, Σέρρες κτλ). Οι τελευταίες είναι και οι γλωσσικά στιγματισμένες.

Μπορεί δηλαδή για τους περισσότερους η λέξη «κούτσ’κο» να είναι «χωριάτικη» κι «αστεία», για τη γλώσσα όμως  είναι σημαντικό να υπάρχει. Οι ποικιλίες της γλώσσας είναι δείγμα του πόσο καλά λειτουργεί σαν σύστημα.  Οι γλώσσες δηλαδή έχουν ανάγκη από ομιλητές που τις αναδιαμορφώνουν σύμφωνα με τα χαρακτηριστικά και τις ανάγκες τους!

Έτσι, την επόμενη φορά που θα μ’ακούσετε να πετάω κανένα «βαρύ λαρισαϊκό»*, απλά θαυμάστε με! Δεν κακοποιώ τη γλώσσα, αλλά την εμπλουτίζω!

*όσο κι αν κορϊδεύω τους δικούς μου, το’χω κι εγώ μέσα μου!

Advertisements

4 Σχόλια so far
Σχολιάστε

> Οι γλωσσολόγοι που ασχολούνται με τη διαλεκτολογία δεν μπορούν να απαριθμήσουν τα νεοελληνικά ιδιώματα γιατί η έρευνα βρίσκεται ακόμα σε εξέλιξη.

Δεν συμφωνώ (και άμα 120 χρόνια μετά την Entführung in die Neugriechische Sprache του Χατζιδάκι ακόμα είμαστε σε εξέλιξη στη νεοελληνική διαλεκτολογία, με τις διαλέκτους μάλιστα να οδεύουν προς αφανισμό, τότε ζήτω που καήκαμε.) Πιο καίριο είναι πως οι διαλέκτοι αποτελούν συνεχές, και εξαρτάται με τι κριτήριο θα τις διαιρέσεις.

Όλα όσα παρεκκλίνουν από τη νόρμα στιγματίζονται. Η θεία μου, Θεσσαλή κι αυτή, μου είπε μια φορά τι μουσικά που είναι τα κυπριακά, σε αντίθεση με τα θεσσαλικά που τής βρωμούσαν στάνη. Μετά από λίγες μέρες μου εκμυστηρεύτηκε πως δυσκολευόταν να πάρει στα σοβαρά το δελτίο ειδήσεων της ΡΙΚ, έτσι που μιλούσανε…

Αλλά αναφορά σε «βλαχιά», χωρίς να μνημονεύσεις και την αρωμουνική; 🙂

Σχόλιο από Nick Nicholas

Einführung, υποθέτω! H Entführung είναι aus dem Serail!

Σχόλιο από Αγγελος

Συγχαρητήρια για το blog σας. Εκείνο που πρέπει να συνειδητοποιήσουμε όλοι είναι ότι οι διάλεκτοι δεν είναι κατώτερες αλλά ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ από την επίσημη γλώσσα-νόρμα και το βέβαιο είναι ότι εμπλουτίζουν την γλώσσα μας.
Σας περιμένω στο blog μου όπου ασχολούμαι – μεταξύ άλλων – και με το γλωσσικό ιδίωμα της Ίμβρου (http://imvroslanguage-customs.blogspot.com).

Σχόλιο από Νιμπριώτ'ς

[…] Βυσσ’νή θύελλα! […]

Πίνγκμπακ από Λάρ’σα goes viral! | i love linguistics!




Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s



Αρέσει σε %d bloggers: