i love linguistics!


τα παντα ειναι δανεικα
Σεπτεμβρίου 26, 2009, 16:38
Filed under: plus | Ετικέτες: ,
money-bag

Νίκος Γκάτσος «Πολύ δεν θέλει ο Έλληνας/να χάσει την λαλιά του/και να γίνει μισέλληνας/από την αμυαλιά του.»

«Δεν ντρέπεστε να σκοτώνετε την ελληνική γλώσσα με τούτα τα ξενόφερτα;» φώναζε ο γεροπαράξενος της πολυκατοικίας αφού άκουσε τα παιδάκια μιας γειτόνισσας να λένε: «Στάνταρ θα πήγε νετ καφέ για κάουντερ». Το ύφος του και τα λεγόμενα του δημιούργησαν στο μυαλό μου μια αστεία εικόνα: Ο γέρος ντυμένος φαντάρος να προσπαθεί να ανακόψει την εισβολή ξένων λέξεων! Έχουμε πόλεμο;

Η σύγχρονη νεοελληνική δανείζεται κυρίως από τη γαλλική και την αγγλική, οι οποίες επηρέασαν κι άλλες γλώσσες παγκοσμίως. Στα ελληνικά έχει προηγηθεί βέβαια και δανεισμός από άλλες, όπως η τουρκική και η ιταλική, αλλά εδώ θα σταθούμε στα γλωσσικά δάνεια των δύο παραπάνω που είναι και τα πιο πρόσφατα. Αυτά εκτιμάται πως δεν πρέπει να ξεπερνούν το 7% του λεξιλογίου, άρα προς τι οι αντιδράσεις;

Η γλώσσα δανείστηκε κυρίως λέξεις κι όχι δομές. Επομένως δεν μπορούμε να μιλάμε για γενετική αλλαγή της νέας ελληνικής. Δεν επηρεάστηκε δηλαδή η γραμματική ή η σύνταξη. Μόνο ένα επίθημα έχουμε πάρει απ’ τη γαλλική που θα μπορούσε να θεωρηθεί δομική προσθήκη, το -έ < -é όπως /παντοφλέ/ κτλ. Δεν χρειάζεται νομίζω να καταγράψω παραδείγματα δανείων λέξεων της ελληνικής. Το μόνο που αξίζει ίσως να επισημάνω είναι ότι υπάρχουν μερικές λέξεις που δείχνουν ελληνικότατες αλλά δεν είναι. Για παράδειγμα η λέξη /πολυμέσα/ στην πραγματικότητα είναι μεταφραστικό δάνειο, δηλαδή δημιουργήθηκε από τη μετάφραση μιας ξένης λέξης (της αγγλικής /multimedia/) γιατί δεν υπήρχε προηγουμένως στην ελληνική.

Είναι κακό λοιπόν να δανειζόμαστε; Η απάντηση είναι όχι, γιατί όπως λέει κι ο Παπαναστασίου «Ο δανεισμός, αυθόρμητος ή προσχεδιασμένος, αποτελεί μια από τις σπουδαιότερες επιδράσεις που μπορεί να δεχτεί μια γλώσσα. Για να επιτύχουμε ανετότερη επικοινωνία, τροποποιούμε συνεχώς τα φωνολογικά και γραμματικά συστήματά μας, το λεξιλόγιό μας προς την ομιλία των συνεργατών μας».

Το ερώτημα τελικά είναι γιατί αντιδράμε; Αυτοί που το κάνουν δεν εγκρίνουν γενικά κάποιους ξένους πολιτισμούς (όχι όλους!). Γι’ αυτούς ,λόγου χάρη, οι Τούρκοι είναι βάρβαροι και οι Αμερικάνοι κακή επιρροή. Γιατί να πάρουμε από αυτούς; Εμείς που είμαστε κι απόγονοι των αρχαίων σίγουρα θα έχουμε «λεξιλογικά αποθέματα» να καλύψουμε τις ανάγκες μας. Από την άλλη εγκρίνουμε για παράδειγμα τους Γάλλους που η στερεότυπη εικόνα τους θέλει εκλεπτυσμένους. Επομένως με τα δάνεια τους εισήγαγαν κάτι το επίσημο κι αποδεκτό στη γλώσσα και μοιάζουν κατά κάποιον τρόπο να εμπλουτίζουν την ήδη «ανώτερη» απ’ τις άλλες ελληνική γλώσσα.

Η 4η παράγραφος (ξανά!) αντί επιλόγου!

Advertisements

1 σχόλιο so far
Σχολιάστε

Ωραία η γλωσσολογική ορθοδοξία, τα πρέσβευσα κι εγώ αυτά 🙂 , αλλά το επιχείρημα ότι «δεν μπορούμε να μιλάμε για γενετική αλλαγή της νέας ελληνικής» προσκρούει σε ένα πράγμα: ότι τα δάνεια ουσιαστικά από τα αγγλικά και γαλλικά είναι άκλιτα. (Και μάλιστα άκλιτα με τη συμβολή του καθεστημένου, που απαγόρευσε το «στυλοί».) Δόξα να ‘χει ο Γιαραμπής, τα δάνειά μας ρήματα εξακολουθούν να κλίνονται, μη φρικάρουμε κιόλας…

Σχόλιο από Nick Nicholas




Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s



Αρέσει σε %d bloggers: