i love linguistics!


πισω απο τις λεξεις κρυβεται ο αλεξης
Σεπτεμβρίου 29, 2009, 10:18
Filed under: plus | Ετικέτες: , , , ,

Η λέξη είτε στον προφορικό είτε στον γραπτό λόγο είναι εύκολα αναγνωρίσιμη. Στα γραπτά ειδικά, η λέξη προηγείται κι έπεται πάντα κενού διαστήματος, πράγμα που την κάνει εύκολα διακριτή.

Ως επιστημονικό αντικείμενο όμως το φαινόμενο λέξη είναι πολύ περίπλοκο! Απασχολεί τους γλωσσολόγους που ασχολούνται με τη μορφολογία, τη λεξικολογία, τη λεξικογραφία, τη σύνταξη και τη φωνολογία. Η λέξη γι’ αυτούς, πολύ γενικά, είναι ένα σημείο που συνδυάζει τη μορφή (ήχο, γραπτή μορφή) με τη σημασία (το γνωστό παράδειγμα με το τραπέζι δηλαδή!). Η σημασία είναι αυτή με την οποία θα ασχοληθούμε κυρίως.

Σαν άλλοι λεξικολόγοι που ασχολούνται με το «περιεχόμενο» της λέξης, πρέπει να γνωρίζουμε τη διάκριση μεταξύ  λεξικής ή πλήρους λέξης και γραμματικής ή λειτουργικής λέξης. Η λεξική λέξη αναφέρεται σε κάποιο συγκεκριμένο αντικείμενο στον πραγματικό κόσμο κι έχει λεξική σημασία π.χ. μπάλα. Η γραμματική λέξη απ’την άλλη διαθέτει εσωγλωσσική σημασία π.χ. και, αν κτλ. Υπάρχουν βέβαια κι ενδιάμεσες περιπτώσεις όπως για παράδειγμα οι αντωνυμίες π.χ. ο οποίος.

Ας σταθούμε στις λεξικές λέξεις. Πώς εξηγείται να υπάρχουν δύο ή περισσότερες λέξεις με κοινή λεξική σημασία; Για παράδειγμα, «η μπάλα» που αναφέραμε, δεν μοιράζεται την ίδια λεξική σημασία με τον τύπο «της μπάλας»; Η διαφοροποίηση των δύο εντοπίζεται στο γραμματικό περιβάλλον στο οποίο εμφανίζονται. Στο μυαλό μας βέβαια η λέξη «μπάλα» είναι η «βασική». Γιατί δεν προτιμήσαμε τον τύπο «μπάλας» να «εκπροσωπεί» το λήμμα; Πρόκειται για μια ακόμα σύμβαση μεταξύ των ομιλητών. Εκείνοι ορίζουν ένα συγκεκριμένο τύπο ως την κεφαλή του λήμματος. Είναι το λήμμα που βρίσκουμε στα λεξικά, το λέξημα, το οποίο «συγκεντρώνει» όλους τους τύπους της λέξης.

Η ανάλυση του φαινομένου λέξη βέβαια δεν τελειώνει εδώ. Όπως ήδη ανέφερα απασχολεί το σύνολο των γλωσσολόγων. Από το δικό του «πόστο» ο καθένας τη μελετά διαφορετικά. Σε επόμενα posts ίσως δούμε και πάλι τη λέξη μέσα από άλλο κλάδο της γλωσσολογίας.

Advertisements

Σχολιάστε so far
Σχολιάστε



Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s



Αρέσει σε %d bloggers: