i love linguistics!


απο το άλεφ ως το ωμεγα
Οκτώβριος 10, 2009, 10:05
Filed under: plus | Ετικέτες: , ,

Όταν μαθαίνει κανείς μια ξένη γλώσσα, το πρώτο πράγμα που θα γράψει στο τετράδιο του είναι η αλφαβήτα. Αλφάβητο ονομάζεται γενικά το σύστημα συμβόλων που διαθέτει μια γλώσσα για να παραστήσει στη γραφή έναν ή περισσότερους ήχους. Στο ελληνικό αλφάβητο, λόγου χάρη, κάθε σύμβολο αντιστοιχεί σε έναν ήχο π.χ. το γράμμα /α/ αποδίδει γραπτά τον ήχο [a].

abcΑπό το σχολείο κιόλας μας μάθανε ότι το ελληνικό αλφάβητο είχε ως πρότυπο το φοινικικό. Οι φοίνικες που το χρησιμοποιούσαν, κατοικούσαν στα παράλια του σημερινού Λιβάνου, νοτιοανατολικά δηλαδή της Κύπρου.  Παρόλο που έχουν διατυπωθεί κι άλλες απόψεις σχετικά με το αλφάβητο-πρότυπο βάσει του οποίου δημιουργήθηκε το ελληνικό, επικρατέστερη άποψη είναι η παραπάνω. Ο Ηρόδοτος αναφέρει ότι ο γιος του βασιλιά της Φοινίκης Κάδμος ήρθε στην Ελλάδα, έχτισε τη Θήβα και δίδαξε το αλφάβητο. Ωστόσο οι εμπορικές σχέσεις των δύο λαών τον 9ο π.Χ. αιώνα εξηγούν πειστικότερα την υιοθέτηση του αλφαβήτου.

Μέχρι τον 7ο π.Χ. το φοινικικό αλφάβητο είχε φτάσει σε όλες τις ελληνικές πόλεις-κράτη και είχε διαμορφωθεί ώστε να καλύπτει τις ανάγκες των νέων χρηστών. Ποιες μπορεί λοιπόν να ήταν οι διαφορετικές ανάγκες; Και τα 22 σύμβολα του φοινικικού αλφαβήτου αντιστοιχούσαν σε σύμφωνα της βορειοσημιτικής αυτής γλώσσας. Ή για να είμαι πιο σωστή, σε συλλαβές. Το «άλεφ» για παράδειγμα, το ελληνικό «άλφα» το οποίο στη γλώσσα μας αποδίδει γραπτά το φωνήεν [a], στη γλώσσα των φοινίκων αναπαριστούσε έναν ήχο ισοδύναμο με σύμφωνο+φωνήεν. Οι έλληνες προσθέσανε λοιπόν φωνήεντα, σε ένα αλφάβητο που δεν είχε φωνήεντα. Βέβαια έχει ανακαλυφθεί κι ένα σημιτικό αλφάβητο, που πέντε αιώνες πριν το ελληνικό, εμφάνιζε τρία φωνήεντα.

Στα φοινικικά κάθε σύμβολο είχε για όνομα μια λέξη που ξεκινούσε μ’αυτό. » Άλεφ» σήμαινε βόδι, «βήθ» σπίτι, «γίμελ» καμήλα κτλ. Οι έλληνες χρήστες όμως διατήρησαν τα φοινικικά ονόματα των γραμμάτων, αν και δεν σήμαιναν τίποτα στη γλώσσα τους. Για το λόγο αυτό τα ονόματα των γραμμάτων παρέμειναν άκλιτα στα ελληνικά.

Για το τέλος θα σας προέτρεπα να κάνετε μια μικρή έρευνα για το ελληνικό αλφάβητο στο internet. Εκεί θα διαπιστώσετε πως υπάρχει πληθώρα εθνικιστικών «λιακοπουλικών» μύθων γύρω από αυτό (εμένα πάντα με «τραβάνε» κάτι τέτοια!) Δεν ξέρω αν το γνωρίζετε, αλλά μια «πανάρχαια προσευχή κρύβεται μέσα στο ελληνικό αλφάβητο».  🙂  Σας δίνω ένα μικρό δείγμα:

προσευχηαπόδοση: Νοητέ ήλιε εσύ που είσαι το φως,έλα στη γη!

Advertisements

2 Σχόλια so far
Σχολιάστε

Δύο παρατηρήσεις;
α) θα ήταν καλό να μας λέγατε ποιες επιστημονικές απόψεις (κι όχι «λιακοπουλικές») έχουν διατυπωθεί για τη δημιουργία του ελληνικού αλφαβήτου.
β) θα ήταν καλό να ερμηνεύατε την ύπαρξη τόσου «ενδιαφέροντος» για το συγκεκριμένο θέμα. Ο όγκος που κατακλύζει το ελληνικό διαδίκτυο γύρω από γλωσικά και γλωσσολογικά θέματα είναι απίστευτος. Γιατί λοιπόν ο λόγος για τη γλώσσα έχει μετατραπεί σε αιχμή του δόρατος μιας νεοφασίζουσας και εθνικιστικής αντίληψης του κόσμου μας;
Πείτε το!

Σχόλιο από rwmanos

Νομιζω οτι το αρθρακι αναλυει την πιο διαδεδομενη επιστημονικη κι οχι «λιακοπουλικη» αποψη: Τη δημιουργια απο το φοινικικο αλφαβητο. Στο κατω κατω ακομα κι η λιακοπουλικη αποψη που χιουμοριστικα καταγραφηκε εδω, δεν μιλαει για τη δημιουργια του αλφαβητου, αλλα για μια προσευχη που κρυβεται στο αλφαβητο! Οσο για το γιατι η»γλωσσα έχει μετατραπεί σε αιχμή του δόρατος μιας νεοφασίζουσας και εθνικιστικής αντίληψης του κόσμου μας» μαλλον αφορα ενα αλλο αρθρο και πιθανως ενα αλλο blog, αφου το συγκεκριμενο απ’οτι απ’οτι αντιλαμβανομαι, ειναι αμιγως γλωσσολογικο.

Σχόλιο από maria_eliridou




Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s



Αρέσει σε %d bloggers: