i love linguistics!


next top model

kagia

Από σήμερα μπαίνει στη ζωή σας ένας ακόμα διάσημος γλωσσολόγος: ο Roman Jakobson! Ο Jakobson έχει συνδέσει το όνομά του με το δομισμό, την αναγνώριση δηλαδή ότι η γλώσσα είναι σύστημα και δεν είναι απλώς λέξεις στη σειρά. Οι δομιστές μίλησαν δηλαδή για τα στοιχεία που απαρτίζουν μια γλώσσα, αλλά και για τις μεταξύ τους σχέσεις (αν όλα αυτά σας θυμίζουν τον Saussure, πετύχατε διάνα -του δομισμού κι αυτός!-)

Ο Roman Jakobson είναι γνωστός για το επικοινωνιακό του μοντέλο (communication model). Είναι πολύ απλό! Στην πράξη της επικοινωνίας συμμετέχουν έξι παράγοντες: ο αποστολέας του μηνύματος, ο παραλήπτης του, το ίδιο το μήνυμα, ο κώδικας επικοινωνίας που χρησιμοποιούν, το πλαίσιο αναφοράς και το κανάλι μέσω του οποίου στέλνεται το μήνυμα.

Σε κάθε παράγοντα από τους παραπάνω αντιστοιχεί κι από μια λειτουργία της γλώσσας. Για να γίνει πιο κατανοητό, θυμηθείτε την τελευταία φορά που είπατε κάτι σε κάποιον. Ποιος από τους παραπάνω παράγοντες υπερτονίστηκε; Αν τονίστηκε ο αποστολέας του μηνύματος μιλάμε για συγκινησιακή λειτουργία, π.χ. αν είπατε σε κάποιον «Αχ, φοβήθηκα!», το μήνυμα αφορά εσάς και τα συναισθήματά σας. Αν απ’την άλλη του είπατε «Χάσου απ’τα μάτια μου!» το μήνυμα αφορά το δέκτη του μηνύματος, επομένως μιλάμε για βουλητική λειτουργία. Αν φωνάξατε σε κάποιον το «Ωωω (μ)παοκάρα/έχω τρέλα/μες στο μυαλόοο» τονίσατε το ίδιο το μήνυμα, επομένως μιλάμε για ποιητική λειτουργία (υψηλή ποίηση!). 😛 Αν πάλι δεν καταλάβατε τι σας είπε και τον ρωτήσατε «Τι εννοείς;» -του ζητήσατε δηλαδή διευκρινίσεις πάνω στον κώδικα που χρησιμοποίησε- μιλάμε για μεταγλωσσική λειτουργία. Αν κι οι δύο ακούσατε ένα μωρό να κλαίει κι εσείς σπεύσατε να πείτε «Το μωρό κλαίει», δίνοντας έμφαση στον εξωτερικό κόσμο που βρίσκεται στην εμπειρία σας, τονίσατε το πλαίσιο αναφοράς κι έχουμε έτσι την αναφορική λειτουργία της γλώσσας. Αν τέλος σταθήκατε μπροστά σε ένα μικρόφωνο κι αρχίσατε τα «Ένα, δύο, ένα, τεστ,τεστ» τότε το μήνυμα σας αφορά το κανάλι (το μικρόφωνο,τα ηχεία κτλ) κι έτσι μιλάμε για φατική λειτουργία.

Advertisements

5 Σχόλια so far
Σχολιάστε

Μία ερώτηση: Όταν σκέφτομαι ή ονειροπολώ οι σκέψεις μου γίνονται – προφανώς – στη γλώσσα μου. Κι επειδή τη γλώσσα μου έδωσαν την ελληνική, «μιλώ» με τα ελληνικά μου. Αλλά σ’ αυτή την περίπτωση ποιος είναι ο πομπός, ποιος ο δέκτης και ποιο το μέσο; Και κάτι ακόμη: είναι δυνατό σ’ αυτή την περίπτωση να ενεργοποιήσω τη φατική λειτουργία και να ελέγξω αυτό (αν υπάρχει)το ένδον επικοινωνιακό κύκλωμά μου;

Σχόλιο από uvmas

Νομίζω πως δεν μπορούμε να αναλύσουμε τη σκέψη με το επικοινωνιακό μοντέλο του Jakobson γιατί δεν έχουμε εκφορά λόγου. Αν βέβαια μονολογούμε, υποθέτω ότι πομπός είμαστε εμείς και δέκτης είτε εμείς είτε το φανταστικό πρόσωπο στο οποίο απευθυνόμαστε. Όσο για τη φατική λειτουργία που ανέφερες, λες να αρχίσουμε τα «τεστ,τεστ» για να τσεκάρουμε το σύστημα;! Κι αν κάτι δεν πάει καλά; Να πάρω 121 να δηλώσουμε βλάβη;! 😛

Σχόλιο από Kakia Ps

Δεν μου απάντησες!
Αν ισχύουν τα όσα λες, τότε το επικοινωνιακό σχήμα του Jakobson αναφέρεται μόνο στον εκφερόμενο λόγο κι όχι στη γλώσσα και την επικοινωνία συνολικά.
Ισχύει κάτι τέτοιο;…
Πάντως ακόμη κι αν ισχύει (περιμένω σαφή απάντηση) η σκέψη δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς γλώσσα, εφόσον με το γλωσσικό υλικό δηλώνονται οι έννοιες, οι λογισμοί, οι γλωσσικές αναπαραστάσεις της πραγματικότητας, κλπ…)
Τί συμβαίνει λοιπόν; Η επικοινωνία ανάμεσα στο «εγώ» και τον «εαυτό», στο ένα μέρος της «συνείδησης» και το άλλο μέρος της «συνείδησης» (ή όπως αλλιώς τα ονομάσουμε) δεν εμπίπτει στην αρμοδιότητα της γλωσσολογίας; Δηλαδή η γλωσσολογία είναι η επιστήμη μόνο του εκφερόμενου λόγου και δεν ασχολείται με τον ενδιάθετο λόγο π.χ των συλλογισμών;
…Τότε τη γλώσσα με την οποία σκεφτόμαστε ποιανού επιστημονική αρμοδιότητα είναι;
Νομίζω πως η γλωσσολογία δεν πρέπει να μένει περιχαρακωμένη στη σωσυριανή της αυταρέσκεια…

Όσο για τη φατική λειτουργία…(επειδή μίλησες για βλάβη) δεν σχολιάζω…
Πάντως πρέπει να απεξαρτηθείς: δε βρίσκεσαι πια στον ΟΤΕ.

Σχόλιο από uvmas

Η γλωσσολογία νομίζω ασχολείται μόνο με τον εκφερόμενο λόγο και δεν ξέρω ποιας επιστήμης αρμοδιότητα είναι η γλώσσα της σκέψης που μένει στο μυαλό και δεν γίνεται ομιλία ή γραφή. Το βρίσκω κάπως υπερβολικό επίσης να μιλάς για «σωσυριανή αυταρέσκεια» της γλωσσολογίας, τη στιγμή που εκείνη έχει προχωρήσει τόσο μετά το δομισμό. Εγώ κατέγραψα μια διάσημη θεωρία-όχι έναν κανόνα. Ακόμα, κρίμα που πρέπει να απολογηθώ και για το χιούμορ που έκανα στο τέλος του σχολίου μου: Από τον ΟΤΕ δεν είχα ποτέ εξάρτηση…

Σχόλιο από Kakia Ps

Στο post, αυτό έγινε λόγος για το επικοινωνιακό μοντέλο. Ένας απλός ορισμός της επικοινωνίας (όπως δίνεται στο βιβλίο της γλώσσας της α γυμνασίου) ορίζει την επικοινωνία ως την ανταλλαγή μηνυμάτων μεταξύ πομπού και δέκτη. Στην περίπτωση του ονείρου και της σκέψης δεν υπάρχει σκόπιμη ανταλλαγή μηνυμάτων με σκοπό την επίτευξη της επικοινωνίας. Επίσης, αναζητούμε (γλωσσολογικά) τον πομπό, τον δέκτη και το μέσο επικοινωνίας μόνο όταν μελετούμε γραπτό και προφορικό λόγο ή κάποιους άλλους κώδικες επικοινωνίας (διάφορα σήματα, νοηματική γλώσσα).Τώρα για το ποιος είναι πομπός και δέκτης στην σκέψη και στα όνειρα μου, αυτό νομίζω ότι μελετάται από τον τομέα της ψυχανάλυσης και όχι της γλωσσολογίας.

Σχόλιο από Vivi.Tz




Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s



Αρέσει σε %d bloggers: