i love linguistics!


κοινωνια ωρα μηδεν

Τόσο καιρό σας λέω «τι καλή είναι η γλωσσολογία» και «πόσο φοβεροί οι γλωσσολόγοι» και «τι ενδιαφέρουσα επιστήμη»! Κάποιοι από εσάς ίσως σκεφτήκατε «μα καλά…δεν υπάρχει ένας, ΕΝΑΣ σ’αυτή τη γη που να αμφισβήτησε αυτή την επιστήμη;»! Μην κοιτάτε που τόσο καιρό επιμελώς το κρύβω! 🙂 Και βέβαια υπάρχει!

Το σημαντικότερο ρεύμα το οποίο άσκησε κριτική στη γλωσσολογία είναι η κοινωνιογλωσσολογία. Αυτή απέδειξε ότι η σύγχρονη γλωσσολογία παραμέλησε την κοινωνική σημασία, τις διάφορες χρήσεις και ποικιλίες της γλώσσας και ασχολήθηκε κυρίως με τη δομή. Οι υποστηρικτές της κοινωνιογλωσσολογίας απέδειξαν σε πρώτη φάση ότι οι πατεράδες (!) της γλωσσολογίας Saussure και Chomsky,προκειμένου να μελετήσουν τη γλώσσα, την αντιμετώπισαν ο μεν ως το γλωσσικό σύστημα που χρησιμοποιεί μια κοινότητα ομιλητών, ο δε ως το σύστημα κανόνων που έχουν κατακτήσει οι ομιλητές ώστε να είναι σε θέση να παράγουν και να κατανοούν απεριόριστο αριθμό προτάσεων (θυμηθείτε την Άννα Βίσση και τον ιπτάμενο δίσκο που προσγειώθηκε στο κεφάλι της!). Το γεγονός λοιπόν ότι η γλώσσα είναι πρώτα απ’όλα κοινωνική πράξη αποκρύφτηκε από αυτούς τους δύο και τους υποστηρικτές τους- ίσως γιατί ήθελαν να εμφανίσουν τη γλωσσολογία ως επιστήμη καθολική και ουδέτερη-.

Η προσπάθεια να «κουκουλωθεί» η σχέση γλώσσας και κοινωνίας γίνεται ακόμα πιο ξεκάθαρη αν σκεφτούμε από τη μια την πρακτική των δομιστών να συγκεντρώνουν γλωσσικό υλικό αντιπροσωπευτικό (και καλά!) της γλώσσας που μελετούν, ξεχνώντας βέβαια τη γλωσσική ποικιλία κι απ’την άλλη την τάση των chomskικών να δημιουργούν οι ίδιοι προτάσεις και βάσει της γλωσσικής τους διαίσθησης να κρίνουν αν αυτές γίνονται αποδεκτές ή όχι από τους ομιλητές της γλώσσας (τι αντικειμενικότητα!).

Το παράδοξο είναι ότι ενώ ο Saussure  είχε τουλάχιστον μιλήσει για την κοινωνική ουσία της γλώσσας (άσχετα αν δεν την μελέτησε ποτέ), οι υποστηρικτές της θεωρίας του Chomsky την αγνόησαν επιδεικτικά! Έτσι οι πρώτοι κοινωνιογλωσσολόγοι υπογράμμισαν την ανάγκη να διευρυνθεί το πεδίο της γλωσσολογίας κι η γλώσσα να μελετάται στο κοινωνικό της περιβάλλον. Δημιουργήθηκε λοιπόν ο κλάδος της κοινωνιογλωσσολογίας ή κοινωνιολογίας της γλώσσας που μελετά ζητήματα όπως οι κοινωνικές γλωσσικές ποικιλίες (π.χ. καλιαρντά), τα επίπεδα της γλώσσας (π.χ. φιλικό/οικείο επίπεδο) κτλ.

Advertisements

2 Σχόλια so far
Σχολιάστε

Είμαι απ’αυτούς τους αναγνωστες σου που δεν έχουν καμιά σχέση με τη γλωσσολογια. Απλά με ενδιαφέρει να μάθω κάποια πραγματα για τη γλώσσα. Το συγκεκριμένο αρθράκι σου με μπερδεψε και θα ήθελα αν μπορεις να εξηγήσεις τι εννοείς όταν λές ^Αυτή απέδειξε ότι η σύγχρονη γλωσσολογία παραμέλησε την κοινωνική σημασία, τις διάφορες χρήσεις και ποικιλίες της γλώσσας και ασχολήθηκε κυρίως με τη δομή^. Νομίζς ότι είναι το ρεζουμέ του άρθρου και δεν το έχω πιάσει.

Σχόλιο από george

Η αλήθεια είναι ότι το συγκεκριμένο post μου βγήκε κάπως μπερδεμένο! 🙂 Αυτό που εννοώ στο σημείο που επισήμανες είναι ότι οι γλωσσολόγοι μέχρι να εμφανιστεί η κοινωνιογλωσσολογία κοιτούσαν μόνο το πως δομούνται οι γλώσσες και μάλιστα αποκομμένες από το κοινωνικό περιβάλλον στο οποίο χρησιμοποιούνταν. Φαντάσου το σαν μια προσπάθεια να αναλύσουν ένα σύστημα. Παρέβλεπαν λοιπόν το γεγονός ότι μια γλώσσα έχει λόγου χάρη διαλέκτους ή ότι αλλιώς χρησιμοποιεί τη γλώσσα ένας καθηγητής πανεπιστημίου, αλλιώς η γιαγιά μου. Ξεχνούσαν ότι άλλη «γλώσσα» χρησιμοποιώ όταν μιλάω στην κολλητή μου, άλλη στον προϊστάμενό μου. Οι γλωσσολόγοι μελετούσαν με άλλα λόγια αυτό που εκείνοι θεωρούσαν αντιπροσωπευτικό της γλώσσας κι όχι τη γλώσσα συνολικά.

Σχόλιο από Kakia Ps




Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s



Αρέσει σε %d bloggers: