i love linguistics!


ετυμοι;!

Όταν είμαι με φίλους που δείχνουν κάποιο ενδιαφέρον για τη γλώσσα, δεν γλιτώνω ποτέ ερωτήσεις του τύπου «από που προέρχεται η τάδε λέξη;». Τώρα που το σκέφτομαι, σε οποιονδήποτε κι αν πω ότι ασχολούμαι με τη γλωσσολογία, συνήθως μια τέτοια ερώτηση μου κάνει! Επομένως η ετυμολογία, η προέλευση δηλαδή μιας λέξης, ο τρόπος σχηματισμού, η εξέλιξή της, είναι εκείνη που κυρίως μας απασχολεί.

Το ενδιαφέρον αυτό νομίζω ότι έχει μία εξήγηση: την αναντιστοιχία της γραπτής με την προφορική ελληνική! Όσοι κάνουν ορθογραφικά λάθη θέλουν να μάθουν γιατί την πάτησαν. Η ετυμολογία λοιπόν τους δίνει την απάντηση.

Έτυμο ονομάζεται η γλωσσική μορφή από την οποία προκύπτει μία νεότερη, π.χ. η λέξη «σχήμα» προέρχεται από το θέμα σχη- του αρχαίου ρήματος ἔχω. Συχνά τα ορθογραφικά μας λάθη προέρχονται από λανθασμένη ετυμολογία. Γράφουμε για παράδειγμα «επιοικής» αντί «επιεικής» πιστεύοντας ότι έχει κάποια σχέση με το «οίκος».

Το σοβαρότερο ατόπημα από γλωσσολογικής πλευράς πάντως είναι η ετυμολογική πλάνη, στην οποία υπέπεσαν κατά καιρούς και διάσημοι γλωσσολόγοι (βλέπε Μπαμπινιώτης)! Πρόκειται για την τάση να θεωρείται η αρχική σημασία ή μορφή μιας λέξης ως σωστή ενώ η τωρινή να αποτελεί φθορά, π.χ η επιμονή του Μπαμπινιώτη να συνηθίσουμε ότι η λέξη «αγόρι» γράφεται κανονικά με «ω» από το αρχαίο «άωρος». Ακόμα κι αν το ετυμολόγησε σωστά (ειλικρινά δεν έχω ιδέα!), υπάρχει καμία περίπτωση ρε αγόρι μου να αρχίσουμε πίσω πίσω τα «αγώρι» με ω;!!

Advertisements

3 Σχόλια so far
Σχολιάστε

xaxaxa!apithani epilogi titlou! :))))

Σχόλιο από vasil

…γιατί το ροδάκινο που το γράφει «ρωδάκινο» και προέρχεται ετυμολογικά απο το λατ. duracinum;! Αυτό εμένα μου έχει χτυπήσει πολύ στο μάτι… και το χρησιμοποιώ ως παράδειγμα «ετυμολογικής πλάνης»…
Πάντως, συμφωνώ απόλυτα. Η ετυμολογία, αν και αρκετές φορές δείχνει την «προέλευση» των λέξεων, πολλές φορές δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι για την ετυμολογία που δίνουμε, γιατί… πέφτουμε σε τέτοιες παγίδες… 🙂

Σχόλιο από Κατερίνα

πες τα Χρυσοστομε! Είχα κάνει μια εργασία στο πανεπιστήμιο σχετικά με την ορθογραφια- την ιστορική της εξέλιξη και την τωρινή κατάσταση. Κατέληξα στο συμπέρασμα οτι ο Μπαμπινιώτης δεν κάνει μόνο αυτό το λάθος-κατά τη γνώμη μου- αλλά και άλλα πολλά… Λυπάμαι που έχει την εντύπωση κορυφαίου γλωσσολόγου και άλλοι πολύ πιο αξιόλογοι στον ίδιο τομέα είναι ελάχιστα ακουστοίόπως -πάλι κατά την γνώμη- μου ο Παπαναστασίου.

Σχόλιο από antriana




Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s



Αρέσει σε %d bloggers: