i love linguistics!


mission (im)possible?

Αυτές τις μέρες ανάμεσα στις ειδήσεις για τις απεργίες, το γκολ-οφσάιντ της Αργεντινής και τα νέα καμώματα της Τζούλιας, ανακοινώθηκε από τη Διαμαντοπούλου η σύσταση Εθνικού Συμβουλίου Γλώσσας και δεν πήραμε χαμπάρι! Πρόκειται για μια νέα θεσμική δομή που θα προωθεί και θα στηρίζει την ελληνική γλώσσα παγκοσμίως. Δεδομένου ότι βρίσκεται ακόμα στα σκαριά, ο σχεδιασμός της θα βασιστεί στα συμπεράσματα της κλειστής Συνάντησης Εργασίας Ελλήνων και Ξένων Ειδικών με θέμα «Ελληνική Γλώσσα και Γλωσσική Αγωγή» που πραγματοποιείται αυτές τις μέρες στη Θεσσαλονίκη.

Μερικά από τα θέματα της συνάντησης είναι η διδασκαλία της Ελληνικής ως μητρικής, η διδασκαλία της στους ομογενείς, η διδασκαλία της ως δεύτερης σε αλλοδαπούς μαθητές στην Ελλάδα, ελληνική γλώσσα και ΜΜΕ κτλ. Στη συνάντηση εργασίας συμμετέχουν 65 Έλληνες και ξένοι εδικοί, τα πορίσματα των οποίων θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό τη «γλωσσική στρατηγική» της χώρας.

Το σχέδιο του Συμβουλίου στην Ελλάδα είναι να προωθήσει την ελληνική από το δημοτικό μέχρι το πανεπιστήμιο. Ένας από τους τρόπους επίτευξης του στόχου αυτού είναι ότι σχεδιάζει να αυξήσει τις ώρες διδασκαλίας της λογοτεχνίας και της γλώσσας από την Α’ κιόλας δημοτικού (πρόγραμμα που αρχικά θα εφαρμοστεί πιλοτικά σε 700 σχολεία). Επίσης πρόκειται να δώσει έμφαση στην εκμάθησή της ελληνικής από παλιννοστούντες και μετανάστες. Για το εξωτερικό το σχέδιο προβλέπει την οργανωμένη προώθηση της ελληνομάθειας όχι μόνο στους απόδημους αλλά και σε όσους ενδιαφέρονται να μάθουν ελληνικά σαν ξένη γλώσσα. Μία από τις κινήσεις του Συμβουλίου που θα στηρίξει την ελληνομάθεια είναι η υπαγωγή σε αυτό όλων των Εδρών Ελληνικής Γλώσσας και Ελληνικών Σπουδών του εξωτερικού. Τα Κέντρα αυτά θα συνεργάζονται, θα υποστηρίζονται και θα ανανεώνονται.

Κι όπως συνηθίζεται να λέγεται σε τέτοιες περιπτώσεις: «Α να δούμε»! 🙂



get up, stand up, stand up for your rights!

Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, Άρθρο 1: “Όλοι οι άνθρωποι γεννιούνται ίσοι στην αξιοπρέπεια και στα δικαιώματα. Είναι προικισμένοι με λογική και συνείδηση, και οφείλουν να συμπεριφέρονται μεταξύ τους με πνεύμα αδελφοσύνης.”bob_marley_drawing_by_sara47488-d68pn60

Το ξέρατε ότι εκτός των άλλων έχετε και γλωσσικά δικαιώματα;  Έχετε δηλαδή το δικαίωμα να χρησιμοποιείτε όποια γλώσσα θέλετε είτε δημόσια είτε όχι και να την προωθείτε. Αυτό ισχύει ακόμα κι αν στην περιοχή που βρίσκεστε χρησιμοποιείται κυρίως μια άλλη γλώσσα. Ισχύει ακόμα κι αν ο αριθμός των ομιλητών της δικής σας γλώσσας είναι μικρότερος από κάποια άλλη (αν ανήκετε με άλλα λόγια σε μία μειονοτική ομάδα ομιλητών). Για παράδειγμα είναι δικαίωμα των αλβανόφωνων κατοίκων της Ελλάδας να μιλούν δημόσια τη γλώσσα τους, αλλά και να θέλουν να τη μάθουν στα παιδιά τους. Κανείς δεν μπορεί να τους το απαγορεύσει.

Τα Γλωσσικά Ανθρώπινα Δικαιώματα αποτελούν νομικό αντικείμενο ου ΟΗΕ από το 1920 (τότε Κοινωνία των Εθνών. Είναι δικαιώματα προστασίας που επανέρχονται και σήμερα με την προώθηση διακηρύξεων, σχεδίων και Χαρτών από άλλους διεθνείς οργανισμούς πλην του ΟΗΕ (πχ ΟΥΝΕΣΚΟ) όσο και από υπερεθνικούς οργανισμούς, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Εκτός των άλλων τα Γλωσσικά Δικαιώματα κατοχυρώνουν και την πρόσβαση στην εκπαίδευση, τις νομικές, διοικητικές και δικαστικές πράξεις μέσω της μητρικής γλώσσας του καθενός. Όλα αυτά βέβαια στη θεωρία, γιατί στην πράξη οι κρατικές αρχές είναι εκείνες που κανονίζουν αν θα παραχωρηθούν ή όχι γλωσσικά δικαιώματα σε ομάδες. Στην Ελλάδα για παράδειγμα δεν λειτουργούν μειονοτικά σχολεία (εκτός βέβαια από τα σχολεία για τη μειονοτική ομάδα των μουσουλμάνων της Θράκης), ώστε τα παιδιά των μεταναστών να διδαχθούν μαζί με την ελληνική και τη μητρική τους γλώσσα, έτσι όπως ορίζουν τα Γλωσσικά Ανθρώπινα Δικαιώματα του ΟΗΕ. Ούτε βέβαια μπορούν οι μετανάστες να έχουν πρόσβαση σε γραπτά και προφορικά κείμενα στη μητρική τους που πρέρχονται όμως από το ελληνικό κοινοβούλιο, τη δημόσια διοίκηση, τα ΜΜΕ. Αυτά υπαγορεύει η γλωσσική πολιτική της Ελλάδας της οποίας στόχος είναι η διατήρηση και ενίσχυση της ελληνικής γλώσσας, της λιγότερο χρησιμοποιούμενης γλώσσας στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (με βάση τον αριθμό των ομιλητών). Η γλωσσική πολιτική στοχεύει δηλαδή στη γλωσσική αφομοίωση των αλλόγλωσσων.

Στην πράξη λοιπόν -όσον αφορά την Ελλάδα τουλάχιστον- τα Γλωσσικά Δικαιώματα έχουν χαρακτήρα ατομικό, ενώ θεωρητικά θα έπρεπε να έχουν συλλογικό. Ωστόσο υπάρχουν και κράτη που τηρούν κατά γράμμα ό,τι επιτάσσουν τα Γλωσσικά Δικαιώματα του ΟΗΕ, αναγνωρίζουν τις μειονοτικές γλώσσες, και λαμβάνουν μέτρα που συμβάλλουν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής κάθε μειονοτικής γλωσσικής ομάδας (δημιουργούν μειονοτικά σχολεία, ενημερώνουν τους πολίτες στη μητρική τους γλώσσα για θέματα που αφορούν τη νομοθεσία, την επικαιρότητα, κτλ).



με ενα σουπερ τοσοδουλι μινι διαφανο και ροζ μπικινι!

Από την πρώτη στιγμή που μου ήρθε η ιδέα να κάνω αυτό το blog είχα δώσει υπόσχεση στον εαυτό μου να παραμείνω πιστή στα περί «ντετέκτιβ της γλώσσας». Δουλειά του γλωσσολόγου δεν είναι να διατυπώνει κανόνες για τη λάθος και ορθή χρήση μιας γλώσσας αλλά να παρατηρεί και να καταγράφει.

Το να τηρήσω την υπόσχεσή μου αυτή ήταν δύσκολο, όχι μόνο γιατί σαν φιλόλογος δουλειά μου είναι και το να διορθώνω λάθη, αλλά κυρίως γιατί το ζήτημα «σωστά ελληνικά» είναι πιασάρικο, πολύπλευρο κι έτσι θα μπορούσα να καταφεύγω σ’αυτό κάθε φορά που φρακάρω και δεν έχω τι να γράψω!

Μέχρι στιγμής κατάφερα να αποφύγω τη διατύπωση οποιουδήποτε κανόνα σχετικά με τη γλώσσα. Όλα αυτά όμως ως σήμερα, που έλαβα το εξής sms: «δεν έβρισκα πουθενά εκείνο το μαγιώ που φορούσα πέρσι στο πάρτυ στο μπιτσ-μπαρ!».

Κάποιοι δεν θα παρατηρείτε τίποτα περίεργο σ’αυτό το κείμενο, το οποίο όμως έχει ορθογραφικά λάθη! Ο λόγος που θα τα επισημάνω δεν είναι γιατί θεωρώ τραγικό όποιον τα κάνει, αλλά γιατί θέλω να σας δείξω πως καμιά φορά, στην προσπάθειά μας για ορθογραφία, δυσκολεύουμε τη ζωή μας!

Ο κανόνας είναι ξεκάθαρος: οι δάνειες λέξεις απλοποιούνται ορθογραφικά. Ξεχάσετε δηλαδή πώς γράφονται οι λέξεις αυτές στη γλώσσα από την οποία προέρχονται και όπου ακούτε ήχο [i] γράψτε «ι», όπου ακούτε [ο] γράψτε «ο» κι όπου [e] γράψτε «ε»! Βάλτε λοιπόν μαγιό, πάτε στο μπιτσ μπαρ που έχει πάρτι, πιείτε κοκτέιλ κι αν ζαλιστείτε αράξτε στη σεζλόνγκ!!!



τυχαιο;;;τυχαιο!!!
Ιουνίου 15, 2010, 18:31
Filed under: plus | Ετικέτες:

Μετά τις πετυχημένες ομολογουμένως διαφημίσεις του 11888 με τον αριθμολόγο, μου έγινε μια επίσης πετυχημένη ερώτηση:» Υπάρχει καμιά σχέση με τη μαθηματική γλωσσολογία για την οποία μίλησες σε παλιότερο post;»… Η απάντησή μου ήταν άμεση! «Και βέβαια όχι!», είπα μιας και πάντοτε πίστευα ότι θέματα που απασχολούν το Λιακόπουλο και την παρέα του, δεν μπορεί να έχουν καμία σχέση με οποιαδήποτε επιστήμη. Καλού κακού πάντως-το ομολογώ-γυρνώντας σπίτι το έψαξα λιγάκι!

Κάθε λέξη, υποστηρίζουν οι αριθμολόγοι, έχει ένα και μόνο άθροισμα, το οποίο προκύπτει από την πρόσθεση της αριθμητικής τιμής κάθε γράμματος. Στα ελληνικά οι τιμές των γραμμάτων είναι: α=1, β=2, γ=3, δ=4, ε=5, ζ=7, η=8, θ=9, ι=10, κ=20, λ=30, μ=40, ν=50, ξ=60, ο=70, π=80, ρ=100, σ=200, τ=300, υ=400, φ=500, χ=600, ψ=700, ω=800. Η ισοψηφία λοιπόν μεταξύ δύο λέξεων είναι πολύ σπάνια κι οι αριθμολόγοι δεν τη θεωρούν σε καμιά περίπτωση σύμπτωση. Υποστηρίζουν δηλαδή ότι λέξεις όπως «φύσις» και «άνθρωπος» που βγάζουν το ίδιο άθροισμα (1310) συνδέονται μεταξύ τους με κάποια μυστικιστική «εσωτερική» σχέση…

Η αριθμολογία ήταν διαδεδομένη την εποχή του Πυθαγόρα, αλλά στις μέρες μας χαρακτηρίζεται από τους επιστήμονες ως ψευδο-μαθηματικά κι επομένως δεν έχει καμία σχέση και με τη μαθηματική γλωσσολογία. Για να γίνει κατανοητό, όπως ακριβώς έχουμε αστρονομία κι αστρολογία, χημεία και αλχημεία, έτσι έχουμε και μαθηματικά κι αριθμολογία!



σαββα…καφε!
Ιουνίου 7, 2010, 10:36
Filed under: γλωσσες | Ετικέτες:

Τις τελευταίες μέρες που δεν είχα internet βρήκα ευκαιρία να βάλω σε μια σειρά τους φακέλους του υπολογιστή μου. Ταξινομώντας λοιπόν χρονολογικά σκόρπιες φωτογραφίες των καλοκαιρινών μου διακοπών, διαπίστωσα ότι ανά τέσσερα χρόνια τα χαμόγελα ήταν μεγαλύτερα, τα πρόσωπα πιο φωτεινά και γενικά όλοι δείχναμε πιο χαλαροί και ευδιάθετοι! Το μυστικό της λάμψης μας..;! Είχε mundial!

Φέτος το mundial διεξάγεται στη Νότια Αφρική και μετά από πάάάρα πολλά χρόνια συμμετέχει και η Ελλάδα (την τελευταία φορά ήμουν μικρό παιδάκι και θυμάμαι δυο πράγματα: ότι είχαμε μασκότ την αλεπού Πηνελόπη κι ότι εγώ -καθότι ρεαλίστρια- υποστήριζα τη Βραζιλία! Α! Κι ότι «μαγέψαμε» την υφήλιο με τη μπάλα που παίξαμε!) 😀

Σε όλους εσάς όμως, που δεν είστε και τόσο ρεαλιστές και που θα κάνετε το μακρινό ταξίδι για να δείτε την εθνική, έχω να πω τα εξής: Η Νότια Αφρική έχει 11 επίσημες γλώσσες, όπως προκύπτει από το σύνταγμα που υπέγραψε ο Νέλσον Μαντέλα το 1996. Αυτές είναι η αγγλική, η αφρικανολλανδική, η Ndebele, η Βόρεια Sotho, η Sotho, η Swati, η Tsonga, η Tswana, η Venda, η Xhosa και η Zulu που είναι η πιο διαδεδομένη απ’ όλες. Βέβαια στις αστικές περιοχές όλοι γνωρίζουν λίγο πολύ αγγλικά γιατί είναι η γλώσσα που χρησιμοποιεί η κυβέρνηση και τα ΜΜΕ, επομένως θα συνεννοηθείτε μια χαρά. Υπάρχουν βέβαια και άλλες μη επίσημες «εθνικές» γλώσσες όπως η Nama και η Fangalo, αλλά και «σκέτες» μη επίσημες (δηλαδή γλώσσες των μεταναστών) όπως τα Πορτογαλικά, τα Πολωνικά, τα Γαλλικά, τα Γερμανικά και μαντέψτε…τα Ελληνικά!

update: Κι επειδή πολλοί googlάροντας «μουντιάλ ετυμολογία» (!) κατέληξαν σ’αυτό εδώ το post, σας παραπέμπω στο λήμμα του λεξικού Τριανταφυλλίδη: (κλικ!)