i love linguistics!


boom boom pow!

Όλοι, νομίζω, όταν παίζουμε Scrabble έχουμε ένα θέμα με το ποιες λέξεις μπορούμε ή όχι να δεχτούμε. Ο γενικός κανόνας θέλει κάθε λέξη που συναντάμε στο λεξικό της νέας ελληνικής να είναι αποδεκτή -αρκεί να μην είναι Κύριο όνομα-. Τι γίνεται όμως εάν κάποιος γράψει «νιάου»;  Θα μετρήσει για σωστό; Κι αν μετά συμπληρώσει το «νιάου» με το «ρίζω»; Δεν θα μας σπάσει τα νεύρα που θα έχει φτιάξει μια «κανονική» λέξη από μία που δεν είναι καν λέξη;

Και όμως η λέξη «νιάου», όπως και άλλες ηχομιμητικές λέξεις, λόγω της συχνής τους χρήσης στον καθημερινό λόγο, αποτελούν πια λήμματα των σύγχρονων λεξικών (για του λόγου το αληθές, κλικ!). Όταν μια λέξη σχηματίζεται από τη μίμηση ενός ήχου ή υπαινίσσεται την πηγή του ήχου που την περιγράφει, τότε μιλάμε για ονοματοποιία. Οι έλληνες ,ας πούμε, ακούγανε τη γάτα κι απέδωσαν τον ήχο που αυτή έβγαζε με τη λέξη «νιάου». Σε μια κατοπινή φάση έφτιαξαν γλωσσικούς τύπους που προέκυψαν από αυτή τη μίμηση του ήχου, π.χ. νιαουρίζω, νιαούρισμα.

Μιλάω συγκεκριμένα για τους έλληνες, γιατί η ονοματοποιία δεν είναι ίδια σε όλες τις γλώσσες. Στα αγγλικά ας πούμε η γάτα δεν κάνει «νιάου» αλλά meow και miaow [miˈaʊ]. Επίσης μια γάτα δεν νιαουρίζει αλλά «it meows». Στην Κορέα πάλι οι γάτες κάνουν yaong, ενώ στην Τουρκία miyav! 🙂 Αυτό συμβαίνει γιατί η ονοματοποιία ανταποκρίνεται στο ευρύτερο γλωσσικό σύστημα του οποίου είναι μέρος.

Η ονοματοποιία χρησιμοποιήθηκε συχνά στην ποίηση (ιδιαίτερα την παιδική), στα ανέκδοτα, τα αστεία, αλλά περισσότερο από οπουδήποτε στα κόμικς. Μάλιστα κάποιες ονοματοποιίες έχουν κατοχυρωθεί νομικά όπως ο ήχος «thwip!» που κάνει ο SpiderMan όταν πετάει ιστό κι ο ήχος «snikt!» που ακούγεται από τον Wolverine όταν τα νύχια του μπαίνουν στη θέση τους! Και οι δυο ήχοι είναι trademarks της Marvel Comics.

Το εντυπωσιακό πάντως είναι ότι σε αρκετές γλώσσες του κόσμου, οι ονοματοποιίες περιγράφουν και φαινόμενα που δεν είναι ακουστικά. Για παράδειγμα στα Ιαπωνικά χρησιμοποιεί η λέξη shiiin που είναι η ονοματοποιημένη μορφή της απόλυτης σιωπής! 🙂

Να πώς κάνει σε άλλες γλώσσες ένα μωρό που κλαίει, ένα μπαλόνι που σκάει, μια μέλισσα…

 

Advertisements

1 σχόλιο so far
Σχολιάστε

Η αγαπημένη μου ιαπωνική ονοματοποιία είναι το ji~/jirojiro, που δηλώνει ότι κάποιος σε κοιτά επίμονα. Συντακτικά λειτουργεί και ως επίρρημα.

Σχόλιο από δμ3κ




Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s



Αρέσει σε %d bloggers: