i love linguistics!


ειναι μυθος ειναι μυθος το δασυ-ψιλο μου στηθος

Σε παλιότερο post σας  ξεκαθάρισα ότι αν θέλετε να ρίξετε κάπου το φταίξιμο για τη δυσκολία εκμάθησης των αρχαίων ελληνικών, ρίξτε το στους @#$%^ αλεξανδρινούς! Αυτοί βρήκαν τα κείμενα των αρχαίων ελλήνων που ήταν γραμμένα μόνο με κεφαλαία γράμματα, χωρίς τόνους, πνεύματα και χωρίς καν κενά ανάμεσα στις λέξεις και τα αντέγραψαν με μικρά γράμματα, κενά και σημεία στίξης.

Βέβαια οι άνθρωποι δεν το κάνανε αυτό για να παιδέψουν εμάς τους κατοπινούς, αλλά γιατί με αυτά τα σύμβολα προσπάθησαν να αποδώσουν την αρχαία ελληνική προφορά. Μην κοιτάτε που εμείς διαβάζουμε τη λέξη ὄρος (με ψιλή σημαίνει το βουνό) το ίδιο με τη λέξη ὅρος (με δασεία σημαίνει το όριο). Οι αρχαίοι τις πρόφεραν διαφορετικά -εξού και το διαφορετικό πνεύμα που σημείωσαν οι αλεξανδρινοί-!

Όταν διαβάζουμε ένα αρχαίο κείμενο, είτε δούμε οξεία, είτε δούμε περισπωμένη τονίζουμε τη λέξη όπως αν διαβάζαμε νέα ελληνικά, δηλαδή προφέρουμε με μεγαλύτερη ένταση τη συλλαβή εκείνη που έχει ένα από τα δύο αυτά σημάδια τονισμού. Οι αλεξανδρινοί είχαν πάλι λόγο που έφτιαξαν τρία σημάδια τονισμού: την οξεία (΄) για να δείξουν ότι η συλλαβή τονίζονταν σε υψηλότερο μουσικά τόνο (όχι δυναμικά όπως στα νέα ελληνικά), τη βαρεία (`) για να δείξουν την απουσία αυτού του υψηλού τόνου -αρχικά μάλιστα τη σημείωναν σε όλες τις άτονες συλλαβές της λέξης, αργότερα μόνο στη λήγουσα- και την περισπωμένη (~) που ήταν ένας συνδυασμός οξείας και βαρείας.

Στα αρχαία ελληνικά πάνω σε κάθε λέξη που ξεκινά από φωνήεν, δίφθογγο ή ρ σημειώνεται ένα ειδικό σημάδι που λέγεται πνεύμα, η δασεία ῾  ή η ψιλή ᾿ . Η δασεία σήμαινε ότι πριν από το φωνήεν ή το δίφθογγο ακουγόταν ένα απαλό «χ». Η ψιλή σήμαινε ότι δεν ακουγόταν κανένας άλλος ήχος. Το ὄρος λοιπόν προφέρονταν «όρος» ενώ το ὅρος «hόρος». Οι περισσότερες λέξεις έπαιρναν ψιλή, οπότε αν δεν ξέρετε τι πνεύμα θέλει η λέξη, κοπανίστε μια ψιλή και είστε κατά 90% μέσα! Επειδή όμως είμαι φιλόλογος και δεν πρέπει να σας παροτρύνω να κάνετε τέτοια πράγματα, 😀 σας έχω ένα κόλπο. Αν η λέξη της οποίας το πνεύμα ψάχνετε, είναι δάνεια λέξη -η ίδια ή κάποια ομόρριζή της- σε μια ξένη γλώσσα την οποία γνωρίζετε, σκεφτείτε: Αν αυτή ξεκινά από h τότε στα αρχαία ελληνικά θέλει δασεία, π.χ.ἁρμονία → harmony, ἥρωας → hero, ἱστορία→ history. Αν ξεκινά από φωνήεν τότε παίρνει ψιλή, π.χ.  Ἀκαδημία→ academy, ἀέρας→ aerobic, ἀγορά→ agoraphobia.

πατήστε το play κι ακούστε την αρχαία ελληνική προφορά!

Advertisements

5 Σχόλια so far
Σχολιάστε

Εγώ πρώτα ψάχνω μήπως βρω κανένα βολικό σύνθετο της λέξης που ίσως να δασύνεται και μετά καταφεύγω στις ξένες γλώσσες.

Για τους Αλεξανδρινούς έχω πολλά να σούρω. Στοίχημα πάω ότι ούτε κι αυτοί τα πρόφεραν όπως τα ‘γραφαν, αλλά εκεί, επιμονή να βάζουν βαρείες και υπογεγραμμένες για να ξεχωρίζουν από την πλέμπα 😀

Σχόλιο από δμ3κ

Χωρίς να θέλω να ρίξω το επίπεδο της συζήτησης και επειδή δεν κατέχω πολλά από γλωσσολογία, έχω να σημειώσω το εξής.. Με το play που πάτησα για την αρχαία ελληνική προφορά θυμήθηκα αυτό

Αξίζει να το δείτε-ακούσετε! 🙂

υ.γ. Μην παραλείψετε τα comments, γιατί πολλά αξίζουν πραγματικά!

Σχόλιο από serenitsa

geia sou kalenoches serenitsa με τα ωραία σου!!! 😀 επίσης δεν είναι δυνατόν να ρίξεις το επίπεδο στα σχόλια ενός post που φέρει τον τίτλο «είναι μύθος είναι μύθος το δασύ-ψιλό μου στήθος»!!! 😛

Σχόλιο από Kakia Ps

Imoun pou imoun zalismeni logo wras kai thermokrasias i arxaia elliniki profora kuriolektika me esteile, kai eimai kai sti douleia…

Ypothetw autos pou akoume den einai ellinas etsi?Einai?
Ax, na min einai… :p

Σχόλιο από Dinetyne

Αυτός που ακούμε είναι ο Stephen G. Daitz από το City University of New York. Αλλά και έλληνας να ήταν, αν διάβαζε με ερασμιακή προφορά κάπως έτσι θα ακουγότανε!

Σχόλιο από Kakia Ps




Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s



Αρέσει σε %d bloggers: