i love linguistics!


Santa baby, hurry down the chimney tonight!
Δεκέμβριος 14, 2010, 13:42
Filed under: γλωσσες | Ετικέτες: ,

Διαβάζοντας το post της serenitsas για το mail του Άγιου Βασίλη, συνειδητοποίησα ότι ο Santa πρέπει να είναι ο πιο πολύγλωσσος άνθρωπος (;) στον κόσμο! Κι αυτό γιατί δέχεται γράμματα απ’ όλο τον κόσμο και είναι σε θέση να τα διαβάσει και να δώσει τα δώρα που ζήτησε κάθε παιδί. Επομένως γιατί το mail να είναι μόνο στα αγγλικά;!

Αν θεωρήσουμε ότι ο Αη Βασίλης δέχεται γράμματα από κάθε γωνιά του πλανήτη, τότε μιλάει τόσες γλώσσες όσες και οι γλώσσες που υπάρχουν στον κόσμο. Στο ερώτημα «πόσες είναι αυτές;» οι γλωσσολόγοι αδυνατούν να απαντήσουν.

Τα προβλήματα είναι πολλά. Αρχικά υπάρχουν μέρη στον κόσμο, όπως στο δάσος του Αμαζονίου, τα οποία δεν έχουν εξερευνηθεί διεξοδικά κι έτσι δεν ξέρουμε πολλά για τους ανθρώπους που ζουν εκεί, καθώς και για τη γλώσσα τους. Επίσης οι γλωσσολόγοι δεν μπορούν να καθορίσουν αντικειμενικά κριτήρια που να διαφοροποιούν μια εθνική γλώσσα από μία διάλεκτο. Για παράδειγμα υπάρχουν κινέζικες διάλεκτοι όπως οι Cantonese και Hakka που διαφέρουν μεταξύ τους -αλλά και από την κυρίαρχη Mandarin- σε τέτοιο βαθμό, όσο διαφέρουν τα Γαλλικά από τα Ισπανικά και τα Ιταλικά. Παρά τις τόσο μεγάλες διαφορές όμως δεν θεωρούνται ξεχωριστές γλώσσες, αλλά διάλεκτοι της κινέζικης. Για ποιο λόγο, δεν το ξέρουμε!

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των γλωσσολόγων πάντως υπάρχουν σήμερα περίπου 7.000 εθνικές γλώσσες στον κόσμο (μία για κάθε 862.200 ανθρώπους στη γη), αλλά ο πραγματικός αριθμός πιστεύεται ότι είναι κατά πολύ μεγαλύτερος. Ο Santa λοιπόν σίγουρα κρατάει το ρεκόρ γλωσσομάθειας!

Ένας πραγματικός recordman γλωσσομάθειας βέβαια ήταν ο καρδινάλιος Giuseppe Mezzofanti (1774-1849) επικεφαλής της βιβλιοθήκης του Βατικανού. Λέγεται ότι γνώριζε 78 γλώσσες και διαλέκτους, κάνοντας τον Λόρδο Βύρωνα να τον χαρακτηρίσει «a monster of languages»!



and the living is easy…

Μετά από μακρά απουσία, γεια σας και πάλι! Η αλήθεια είναι ότι τόσες μέρες που είχα βάλει το blog σε δεύτερη μοίρα σκεφτόμουν διαρκώς τι καλά θα ήταν να είχα στη διάθεση μου ένα μηχάνημα που να αναλάμβανε μερικές από τις «υποχρεώσεις» που έχω: διάβασμα, μαθήματα…blogging! Επιστημονική φαντασία, θα σκεφτείτε. Και όμως οι γλωσσολόγοι μαζί με άλλους επιστήμονες προσπαθούν να το κάνουν πραγματικότητα για να διευκολύνουν τη ζωή μας!

Τώρα θα αναρωτιέστε που κολλάνε οι γλωσσολόγοι, όταν έχουμε στη διάθεσή μας μηχανολόγους και προγραμματιστές γι’αυτή τη δουλειά; Ξεχνάτε μάλλον ότι ένα τέτοιο μηχάνημα πρέπει να μπορεί να επικοινωνήσει  με τον άνθρωπο μέσω  της γλώσσας, να την κατανοεί, ίσως και να διαβάζει τα χείλια, να συνθέτει λόγο, να βρίσκει πληροφορίες, να τις εξάγει από σχετικά κείμενα και να βγάζει συμπεράσματα. Με τέτοια θέματα πάντως ασχολείται πρώτη και καλύτερη η Υπολογιστική Γλωσσολογία.

Οι Υπολογιστικοί γλωσσολόγοι μαζί με άλλους επιστήμονες (μαθηματικούς, computer scientists κτλ) δημιουργούν εφαρμογές επεξεργασίας λόγου και γλώσσας. Αν και το ρομποτάκι που χρειάζομαι για να είμαι συνεπής στις υποχρεώσεις μου βρίσκεται ακόμα υπό κατασκευή, πολλές από τις λειτουργίες του βρίσκονται ήδη στο εμπόριο. Για παράδειγμα υπάρχουν εδώ και χρόνια εφαρμογές μετατροπής του προφορικού λόγου σε γραπτό. Εγώ υπαγορεύω και το λογισμικό μου γράφει ό,τι λέω.

Το να δημιουργήσουν οι επιστήμονες μια εφαρμογή όπως το πολυπόθητο ρομποτάκι μου, προϋποθέτει από πλευράς του μια βαθιά γνώση της γλώσσας: Να αντιλαμβάνεται και να παράγει τους γλωσσικούς ήχους, τις δομικές σχέσεις μεταξύ των λέξεων, τις έννοιες, τις γλωσσικές ενότητες που είναι μεγαλύτερες από μια απλή φραστική διατύπωση και τον τρόπο με τον οποίο η γλώσσα χρησιμοποιείται για την επίτευξη στόχων. Και άντε πες ότι οι υπολογιστικοί γλωσσολόγοι το καταφέρνουν… Μετά θα πρέπει να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα της ασάφειας. Τι θα κάνει το ρομποτάκι αν του πω ας πούμε «Κάνε την πάπια»; Θα κάνει «πα πα πα» ή τον ανήξερο; Μάλλον το δεύτερο! 🙂