i love linguistics!


δωσε μου λιγακι ουρανικο…
  Δικό σας!!! (με «λι» και «νι» ουρανικό): Τι θα κάνω, πώς θα πορευτώ;/Σε λίγο τελειώνει όλο αυτό/Ηταν δύσκολη αυτή η αποστολή/Μα αρέσει σε όλους να παίζουν εθνική!

Μια δυο μέρες μετά την πρόκριση της εθνικής στο euro, «διέρρευσε» στο internet ένα τραγούδι που συνέθεσαν στο πρόσφατο παρελθόν οι Λυμπερόπουλος, Κατσουράνης και Σαμαράς και το οποίο ερμήνευσε ο πρώτος. Το τραγούδι είναι κατά τη γνώμη μου μία σκέτη αηδία*, παρ’ όλα αυτά ασχολούμαι μαζί του γιατί αποτέλεσε την πηγή έμπνευσης αυτού του post… και τελευταία δεν είχα και πολλή έμπνευση!

Ο Λυμπερόπουλος (ή MC Lybe), όπως είπαμε, τραγουδάει το κομμάτι. Ο παίχτης της ΑΕΚ, που κατάγεται από τα Φιλιατρά Μεσσηνίας, είναι γνωστός για πολλά, ανάμεσα στα οποία και την «αποκλίνουσα» από τη νόρμα προφορά του «λι» και «νι». Αυτή του η «ιδιαιτερότητα», όπως είναι αναμενόμενο, αποκαλύπτεται και στο εν λόγω τραγούδι (ομολογώ όχι στο βαθμό που περίμενα!).

Στο σημείο αυτό να διευκρινίσω ότι σαφώς και δεν χαρακτήρισα το τραγούδι αηδία εξαιτίας της προφοράς του «MC». Αντιθέτως αυτό είναι το μοναδικό πράγμα που βρήκα πραγματικά ενδιαφέρον! Εξού και το post!

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Η επίσημη προφορά του «λι» και του «νι» στα ελληνικά είναι φατνιακή. Αυτό σημαίνει ότι όταν τα προφέρουμε ακουμπάμε με την άκρη της γλώσσας μας στα φατνία (δηλαδή τα ούλα -από τη μέσα μεριά-).

Σε κάποια μέρη της Ελλάδας όμως οι ομιλητές συνηθίζουν να προφέρουν τις δύο αυτές συλλαβές ουρανικά, με τη γλώσσα να κάνει καμπύλη προς τα κάτω και τη μέση της να ακουμπάει το τέλος των φατνίων και σχεδόν την αρχή του ουρανίσκου. Πρόκειται για χαρακτηριστικό πολλών νότιων διαλέκτων, που μιλιούνται μάλιστα και σε μεγάλα αστικά κέντρα όπως στην Πάτρα και το Ηράκλειο…και τα Φιλιατρά Μεσσηνίας! 🙂

Η ουρανική προφορά του «λι» και «νι» είναι ένα ιδιωματικό στοιχείο που έχει «στιγματιστεί» -ακριβώς όπως η θεσσαλική προφορά– ως επαρχιώτικη, γραφική και αστεία (θυμηθείτε την Αμαλία στο Παρά Πέντε). Σε μία συζήτηση που είχα για το τραγούδι της εθνικής, μάλιστα, κάποιος μου είπε ότι το «λι» και το «νι» το κάνει διπλά γελοίο. Διαφωνώ! Οι στίχοι το κάνουν διπλά-τριπλά-οχταπλά γελοίο. Η προφορά είναι ένα δείγμα της γλωσσικής ποικιλότητας, που την υπερασπίζομαι -ως λαρισαία και mrs linguistics- μέχρι τελικής πτώσης!

*Να σημειώσω βέβαια ότι δεν συμμερίζονται όλοι την άποψή μου. Τα αθλητικά sites το βρήκαν από χαριτωμένο μέχρι ξεκαρδιστικό. Περί ορέξεως..!

το τραγούδι…κλικ!