i love linguistics!


τα μαλλια μου κανω μπουκλες vol.2!

CURLYΠέρασε κιόλας ένας μήνας κι ο αδειούχος πια Θ. επέστρεψε για λίγο στη Λάρισα. Οι γλωσσικού ενδιαφέροντος ερωτήσεις έδιναν κι έπαιρναν, αφού εκτός από εμένα κι εκείνος ήθελε να μάθει διάφορα για κάποιες από τις λέξεις του στρατού: «Επ’ ώμου, αρμ! Τι σκατά είναι αυτό το «αρμ»; Αρμ απ’ το άρμα; Arm όπως οπλίζω; Η’ καμιά συντομογραφία του armor (=οπλισμός);»!

Ο Θ. προβληματίστηκε σχετικά με την επίσημη στρατιωτική ορολογία κι όχι με την κοινωνιόλεκτο. Σε αντίθεση με την τελευταία, η επίσημη στρατιωτική γλώσσα είναι ξένη προς την καθομιλουμένη, ένα κράμα καθαρεύουσας, αρχαίας ελληνικής και δάνειων λέξεων που κάθε φαντάρος πρέπει να μάθει να αναγνωρίζει και να χρησιμοποιεί.

Η παρουσία δανείων (π.χ. αλτ, μαρς, κτλ) εξηγείται αν σκεφτούμε ότι ο ελληνικός στρατός οργανώθηκε πάνω σε ξένα πρότυπα. Επομένως πολλές από τις εντολές -οι πιο σύντομες υποθέτω- πέρασαν αυτούσιες και στην ελληνική.

Η καθαρεύουσα, η βάση της στρατιωτικής γλώσσας, υπήρξε η επίσημη γλώσσα της Ελλάδας όταν συστάθηκε ο ελληνικός στρατός. Τριαντακάτι χρόνια μετά την καθιέρωση της δημοτικής ο στρατός φυσικά και δεν συμμορφώθηκε, αφού η καθαρεύουσα εκφράζει και γλωσσικά τον συντηρητισμό του. Εξακολουθεί λοιπόν να τη χρησιμοποιεί σε γραπτό και προφορικό λόγο. Όσο για τα αρχαία ή καλύτερα τους αρχαϊσμούς (π.χ. τίς εί;) εμφανίζονται ως κατάλοιπο της αντιεπιστημονικής αντίληψης του γλωσσικού συνεχούς που διέπει ούτως ή άλλως την καθαρεύουσα.

Οι φαντάροι όχι μόνο πρέπει να κατανοούν αλλά συχνά είναι υποχρεωμένοι να χρησιμοποιήσουν οι ίδιοι αρχαιοπρεπείς τύπους. Στο πεδίο βολής π.χ. όταν πρέπει να  αναγνώρισουν τους στόχους (;) φωνάζουν «έν(α) είδον», «δύο είδον» κτλ, αντί για «είδα». Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση προφορικής χρήσης της καθαρεύουσας βέβαια είναι τα παραγγέλματα των ανωτέρων προς τους φαντάρους: «Τις εκ του πρηνηδόν θέσεις λάβατε, όπλα ασφαλίσατε, γεμιστήρα δέκα φυσιγγίων αναλάβατε, γεμίσατε, οπλίσατε, τους απέναντι στόχους αναγνωρίσατε (εδώ αρχίζουν τα φαντάρια τα «εν είδον», «δύο είδον») απασφαλίσατε, στη θέση ένα βολή κατά βολή τους απέναντι στόχους, άρξατε πυρ! «! (wtf? 😛 ).

Δεν κατάλαβα ποτέ σε τι εξυπηρετεί η χρήση της καθαρεύουσας σήμερα σε οποιοδήποτε πλαίσιο (το λέω αυτό γιατί πρόσφατα διάβασα και ένα νομικό κείμενο τίγκα σε καθαρευουσιάνικους τύπους). Για να μην ξεφύγω όμως από τα φανταρίστικα: Αφού στόχος του στρατού είναι οι φαντάροι να μάθουν να ανταποκρίνονται στις εντολές, γιατί να μην τις ακούν στη γλώσσα τους, αντί να μαθαίνουν να ανταποκρίνονται μηχανικά σε ακατανόητους ήχους, τους οποίους στην τελική μπορεί να μπερδέψουν; Στρατός και παραλογισμός…

Advertisements

5 Σχόλια so far
Σχολιάστε

Γεια και συγχαρητήρια για το ιστολόγιο!!!
Σε βρήκα πρόσφατα αλλά αυτό είναι το καλύτερο γιατί διαβάζω πολλά νέα άρθρα σου την ημέρα και όχι ένα-ένα μια φορά στο τόσο!!!
Θέλω να συμπληρώσω μια πιθανή ερμηνεία για την παρουσία ξένης προελεύσης λέξεων. Eπαιξε το ρόλο της και η γερμανική κατοχή. Δηλαδή οι Έλληνες απ το ’41 ως το ’44 ακούγανε σε καθημερινή βάση στρατιωτικούς όρους μιας ξένης γλώσσας οπότε μπορεί να βάλανε κάποιους στο στρατό.

Σχόλιο από leiv

Το με ποιόν τρόπο πέρασαν οι ξένες λέξεις τύπου «halt» στα παραγγέλματα έχει ενδιαφέρον. Μάλλον η λύση θα πρέπει να αναζητηθεί στην ιστορία σύστασης των ενόπλων δυνάμεων στην Ελλάδα (Βαυαροί κλπ)… Για το «αρμ» πάντως, πιο πολύ μου κολλάει να προέρχεται από τα γαλλικά, όπου arme= όπλο. Έτσι το πραάγγελμα «παρουσιάστε αρμ!» αποκτάει κάποιο νόημα… Πάντως αυτή όλη η στιχομυθία στο πεδίο βολής θυμίζει θέατρο ή τελετή σαν το απεταξάμην που λέει οι νονοί κι οι νονές στα βαφτίσια. Ακόμα κορυφαιότερη είναι η στιχομυθία κατά την έφοδο μεταξύ εφοδεύοντος και σκοπού… Περιμένω ποστ!

Και για να μην λέμε μόνο για μας…

εδώ πάμε πολλά επίπεδα πάνω!

Σχόλιο από beam

Γειά σου και συγχαρητήρια για το blog σου και από μένα!!!Δεν φανταζόμουν ποτέ πως οι μαλ…sorry,τα παραγγέλματα ήθελα να πω(!!) που ακούω εκεί μέσα θα μπορούσανε να προκαλέσουνε τόση κουβέντα!Όντως έχω μεγάλη απορία για το πώς χρησιμοποιούμε λέξεις όπως το αρμ κτλ,εμείς που έχουμε την καλύτερη γλώσσα του κόσμου…!!Αν καμιά μέρα δεν είμαι στις καλές μου,θα ρωτήσω κανέναν καραβανά να μου λύσει την απορία και να μου φτιάξει και τη μέρα με την απάντησή του!!χαχα!!!
Τώρα για τις λέξεις που χρησιμοποιούμε μεταξύ μας τα φαντάρια,η αλήθεια είναι πως δεν έχω κάποια νεότερη απο τις ήδη΄»διάσημες»,κι επίσης δεν πολυχρησιμοποιούμε ούτε καν λέξεις όπως «καλλιόπη» κτλ…Ή είναι λίγο πασέ ή δεν πάλιωσα εγώ αρκετά…!Εξάλλου ούτε 2 μήνες δεν έκλεισα ακόμη!Είμαι,να το πω πιο σωστά,ψάρακας…omg!
Το μόνο νέο είναι το «φίδι» ή αλλιώς «φιδιάζω»,που δεν σημαίνει ούτε το ερπετό,ούτε κάποιον ύπουλο!Αλλά όταν έχεις κάποια αγγαρεία,ας πούμε,και βρίσκεις τρόπους να την αποφύγεις (είτε κάνοντας κάτι άλλο είτε να «κρυφτείς» κάπου) τότε «φιδιάζεις»!!!!

Υ.Γ. το να ρωτήσω βέβαια κάποιον για αυτό το θέμα ή και για το οτιδήποτε,δεν είναι τόσο απλό…Γιατί έτσι θα γίνω περίεργος!!!!!!Κάτι που απαγορεύεται στον στρατό…χμμμμμμμμ!
Να λοιπόν γιατί δεν θα μάθουμε ποτέ από πού προκύπτουν τα «αρμ» και τα «αλτ»…»ΜΗΝ ΕΙΣΑΣΤΕ ΠΕΡΙΕΡΓΟΙΙΙΙΙΙΙΙΙ ΡΕΕΕΕΕ!!!!!!!»

Σχόλιο από Θ.

Μην απορείς! Είσαι η μούσα μου! 😛 (Γι’αυτό με υψωμένο τον αντίχειρα: τιιιιιιν στο σχόλιο σου!!!)

Σχόλιο από Kakia Ps

Ο καινούργιος φαντάρος είναι και «ψαράς». Υποθέτω ότι λέγεται ακόμα. Επίσης, αν θυμάμαι καλά, το απόμερο σημείο που συνηθίζουν να κρύβονται τα φίδια για να φιδιάσουν ανενόχλητοι είναι η «φιδοφωλιά». Όταν δεν την πάλευε κάποιος του έλεγαν να πάρει «αντιπαλευόν» ή κάτι τέτοιο τέλος πάντων…
Στο επίπεδο της επίσημης ορολογίας του στρατού, είχα προσέξει στη συναναστροφή με φαντάρους άλλων σωμάτων ότι εμείς στο ναυτικό είχαμε πολύ διαφορετικούς όρους από το στρατό ξηράς και την αεροπορία, που σε γενικές γραμμές, απ’ όσο μπόρεσα να καταλάβω, χρησιμοποιούσαν πάνω-κάτω τα ίδια.

Σχόλιο από Ο έτσι




Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s



Αρέσει σε %d bloggers: