i love linguistics!


crème de la crème

enhanced-buzz-12735-1374088503-19Την Παρασκευή το βράδυ που έμεινα σπίτι παρακολούθησα το Voice, το μουσικό ριάλιτι με τους τέσσερις διάσημους κόουτς… ή μήπως κόουτσιζ;! Το ίδιο πρόβλημα φαίνεται να αντιμετωπίζουν και οι ίδι@ οι συντελεστές της εκπομπής⋅ ο  παρουσιαστής Λιάγκας έλεγε και ξανάλεγε «κόουτσιζ» έχοντας ξεκάθαρα συμμορφωθεί με την κλίση του ουσιαστικού στην αγγλική γραμματική. Για το σχηματισμό του τύπου δηλαδή ακολούθησε τη μορφολογική διαδικασία της κλίσης, κατά την οποία ενώνουμε το λεξικό μόρφημα coach με το κλιτικό επίθημα της ονομαστικής πληθυντικού -es. Αν ρωτήσουμε το Λιάγκα, μάλλον θα πει ότι προτιμά τον τύπο αυτό γιατί είναι  σωστός στη γλώσσα από την οποία προέρχεται το δάνειο και ότι σαν παρουσιαστής δεν θέλει να κάνει λάθη (δεν είναι τυχαίο το πόσο τόνιζε στη διάρκεια της βραδιάς ΤΗΝ ψήφο!). Από την άλλη ο πιο λαϊκός Αντώνης Ρέμος, ο ένας από τους κόουτς ή κόουτσιζ, έλεγε «Εμείς οι κόουτς έχουμε πολύ δύσκολη δουλειά απόψε», αφήνοντας δηλαδή άκλιτη τη δάνεια λέξη -και κάνοντας τον Λιάγκα να τον στραβοκοιτάει-.

Ο κανόνας της ελληνικής γραμματικής δικαιώνει το Ρέμο:  Οι δάνειες λέξεις που δεν έχουν ενσωματωθεί στο κλιτικό σύστημα της ελληνικής παραμένουν άκλιτες. Αυτές είναι όσες τις προφέρουμε σχεδόν όπως θα τις προφέραμε αν μιλούσαμε τη γλώσσσα από την οποία προέρχονται και που μάλιστα έχουν κατάληξη η οποία δεν αποτελεί κλιτικό επίθημα της ελληνικής. Για παράδειγμα η λέξη κοκτέιλ δεν κλίνεται, ενώ η λέξη καζίνο κλίνεται (του καζίνου, τα καζίνα). Από την άλλη αυτό μάλλον δεν είναι απόλυτο αφού έχουμε παραδείγματα όπως η λέξη «καπουτσίνο» που είναι άκλιτη. Δε λέμε δηλαδή «Πιάσε δύο καπουτσίνα!» -αν και «Πιάσε δύο καπουτσίνο!» δε μου ακούγεται επίσης πολύ καλά-. Το σίγουρο πάντως είναι ότι δεν κλίνουμε τη λέξη σύμφωνα με τους κανόνες της ιταλικής από την οποία προέρχεται, δηλαδή «Πιάσε δυο καπουτσίνι»! 😛

Η αγγλοκλισία του Λιάγκα είναι λοιπόν μία μορφή υπερδιόρθωσης. Συνήθως παρατηρείται στο σχηματισμό τύπων μιας δάνειας λέξης προερχόμενης από τα αγγλικά, η οποία όμως δεν είναι και τόσο εύχρηστη στα ελληνικά. Δηλαδή ναι μεν όλ@ έχουμε ακούσει -κυρίως στο μπάσκετ νομίζω- τη λέξη κόουτς, όμως πιο συχνά θα χρησιμοποιήσουμε αντ’ αυτής τη λέξη προπονητής ή προπονήτρια -και όχι μόνο επειδή αυτά ξέρουμε να τα κλίνουμε-. Η αμηχανία μπροστά σε καινοφανείς λέξεις τύπου «κόουτς» είναι λοιπόν δικαιολογημένη και μπορεί να μας οδηγήσει στην υπερδιόρθωση.

Πάντως η ντεμέκ λογιότητα που χαρίζει η αγγλοκλισία κάνει ορισμέν@ς να σχηματίζουν αγγλοπρεπώς και λέξεις που παρά την ολοφάνερη ξενική ετυμολογική προέλευση είναι «παλιές» και εύχρηστες. Τέτοι@ ομιλητ@ς λένε για παράδειγμα «Ταινία για πολλά όσκαρς», «Τα κομπιούτερς της εταιρείας έχουν πρόβλημα», «Η Μπάρτσα έβαλε τέσσερα γκόλς» και «Θα παραγγείλω τρία τόστς». Πιο τραβηγμένο βέβαια είναι όταν κλίνουν έτσι και μη αγγλικές λέξεις, βλέπε «καπουτσίνοουζ»! Είναι κι απ’την άλλη μερικ@ ομιλητ@ς που είτε από αμηχανία είτε από φόβο μην τ@ς πουν χωριάτ@ς αφήνουν δάνειες λέξεις -που κανονικά κλίνονται- άκλιτες. Λένε ας πούμε «Το βουρτσάκι της μασκάρα* χάλασε» ή «Οι δεσμεύσεις της Ελλάδας έναντι της τρόικα».

*Υπάρχει βέβαια και «το μάσκαρα» που είναι άκλιτο. Πάντως αν το έχεις στο μυαλό σου ως θηλυκό μην αγχώνεσαι! Κλίν’ το: η μάσκαρα, της μάσκαρας… 🙂

 

Advertisements

2 Σχόλια so far
Σχολιάστε

Εκείνο που μ’ αρέσει στα κείμενά σου δεν είναι μόνο τα φεμινιστικά σου, κυρίως είναι οι τίτλοι σου!!!

Σχόλιο από Θωμάς Ψύρρας

Είναι που είχα καλό δάσκαλο όταν έκανα στην Α’ Λυκείου το άρθρο ως κειμενικό είδος! Και δεν εννοώ τη Λίλη! 😉

Σχόλιο από Kakia Ps




Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s



Αρέσει σε %d bloggers: