i love linguistics!


αλλοθι δεν εχεις αλλοθι!

Να ‘μαστε και πάλι σε προεκλογικό πυρετό…Και να που προέκυψε ξανά γλωσσικό θέμα: Χτες ο Βαγγέλης Μεϊμαράκης δήλωσε για τον Αλέξη Τσίπρα: «σου λέει ’40 χρονών είμαι, να πάω εγώ τώρα να εφαρμόσω τέτοια μέτρα; Ας κάτσω στην άκρη, να περάσουν 1-2 χρόνια, να’ ρθει κάποιος άλλος, να βρούμε τον αυτοφωράκια που θα τον βάλουμε μπροστά, να τον πάρουνε μέσα».».

Ο αυτοφωράκιας (θηλυκό δεν απαντάται) είναι το άτομο που έχει προσληφθεί από νυχτερινό κέντρο προκειμένου να θεωρείται (δήθεν) υπεύθυνο για τις όποιες παρανομίες υποπέσουν στην αντίληψη της αστυνομίας. Πληρώνεται για να περνάει αυτόφωρο και να το αποφεύγουν οι πραγματικά υπεύθυν@. Η λέξη «αυτοφωράκιας» λοιπόν ανήκει σε μία κοινωνιόλεκτο που αναπτύσσεται ανάμεσα σε ανθρώπους της νύχτας. Συγκεκριμένα πρόκειται για μια λέξη -που για να την αγνοούν τόσ@ φυσικ@ ομιλητ@ς της ελληνικής (γίνεται χαμός από χτες με ανθρώπους που αναρωτιούνται τι εννοούσε ο Μεϊμαράκης)- δεν έχει περάσει στο λεξιλόγιο της γλώσσας.

Να πω την αλήθεια, τη χρήση της λέξης «αυτοφωράκιας» στο πλαίσιο που την ενέταξε ο Μεϊμαράκης την καταλαβαίνω (αν και πιστεύω ότι θα μπορούσε να βρει μια άλλη αναλογία, πιο ταιριαστή). Το «αυτοφωράκιας της ήττας» του Τσίπρα απ’ την άλλη δεν το κατανοώ. Αν μπορεί κάποι@ ας με διαφωτίσει.

Ο λόγος που γράφω βέβαια αυτό το post είναι άλλος. Κάποιος αναρωτήθηκε στο twitter (στο οποίο το hashtag #autoforakias έγινε trending topic) πώς θα μεταφράσουν τα ξένα μέσα τη λέξη αυτή. Υποψιάζομαι ότι θα καταφύγουν στην οικειοποιητική μετάφραση (domesticating translation), θα υποκαταστήσουν δηλαδή τη λέξη που χρησιμοποίησε ο αρχηγός της ΝΔ με μια λέξη ή φράση όχι ισοδύναμη, που είναι όμως κατανοητή στ@ς δέκτ@ς της γλώσσας-στόχου. Βέβαια η μετάφραση θα εξαρτηθεί από το κοινό στο οποίο απευθύνεται το μέσο (αλλιώς θα αποδώσει τη λέξη μία πολιτική εφημερίδα κι αλλιώς μια σατιρική εκπομπή του εξωτερικού). Το σίγουρο πάντως είναι ότι μοιραία θα χαθεί αυτή η εσάνς νύχτας που αναδίδει η λέξη «αυτοφωράκιας». 😛

Ο εναλλακτικός τρόπος μετάφρασης είναι ο ξενότροπος (foreignizing) που παραβιάζει τους πολιτισμικούς κώδικες της γλώσσας-στόχου προκειμένου να αναδείξει την ιδιαιτερότητα της γλώσσας που χρησιμοποιείται στο κείμενο προς μετάφραση. Βέβαια αυτός ο τρόπος χρησιμοποιείται στη μετάφραση κυρίως της λογοτεχνίας και όχι στα «σοφά» λόγια «μεγάλων» πολιτικών αντρών..! 😀

Update: Η απορία λύθηκε! 🙂

Καταγραφή

Advertisements