i love linguistics!


take it as a gif(t)!

originalΤελευταία κατέβασα στο κινητό μου μία τέλεια εφαρμογή, το giphy, με το οποίο μπορώ να στέλνω gif, μιας και δεν με καλύπτουν πια τα εκατοντάδες emojis! 😛 Όταν άρχισα να περιγράφω την εφαρμογή σε άλλ@ς συνειδητοποίησα ότι δεν ήξερα να προφέρω τη λέξη gif. Είναι τζιφ ή γκιφ; Οι περισσότεροι ελληνόφωνοι νομίζω λένε [ɪf], ωστόσο σκέφτηκα τη λέξη «gift» που έχει ίδια ακολουθία γραμμάτων, οπότε γιατί όχι [ɡɪf] όπως [‘ɡɪft];

Σε παλιότερο post σας έχω μιλήσει για τους τρόπους με τους οποίους μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τέτοιου είδους προβλήματα προφοράς (φρεσκάρετε τη μνήμη σας εδώ). Ωστόσο το παραδέχομαι ότι δεν είναι και ό,τι πιο εύκολο να αναζητάς οδηγούς προφοράς, ειδικά όταν ψάχνεις την προφορά λέξεων που αποτελούν ιντερνετική ορολογία. Κι αυτό γιατί οι ιντερνετικοί όροι δεν είναι μέρος του λεξιλογίου μίας φυσικής γλώσσας που τους δανείστηκαν άλλες. Τα δε λεξικά όρων το αποκλείω να καταγράφουν και την προφορά των λημμάτων.

Ένας ασφαλής ίσως τρόπος είναι να ανατρέξουμε σε λεξικά μιας γλώσσας που χρησιμοποιεί το λατινικό αλφάβητο, προκειμένου να δούμε τη φωνητική καταγραφή δίπλα από το λήμμα (σε ελληνικό λεξικό δεν μπορεί να υπάρχει το λήμμα «τζιφ» ή «γκιφ» γιατί απλά δεν υπάρχει αυτή η γραπτή εκδοχή -ούτε φυσικά το «gif» μιας και γράφεται με λατινικούς χαρακτήρες-). Κατόπιν λοιπόν αναζήτησης σ’ ένα κάρο λεξικά κατέληξα ότι δεν υπάρχει ενδεδειγμένη προφορά, καθώς όλα τα μεγάλα λεξικά της αγγλικής καταγράφουν και τις δύο προφορές ως δόκιμες (με εξαίρεση του Cambridge που αποδέχεται μόνο το «γκιφ»). Τα δε γαλλικά δίνουν και μια νέα εκδοχή «ζιφ» κι ας μη μιλήσω για τα ισπανικά που δεν μπορώ καν να αποδώσω τον ήχο γραπτά. Οπότε μάλλον αυτό που ισχύει είναι ότι όλ@ οι ομιλητ@ς φέραν την προφορά του gif στα μέτρα τους κι αυτό το βρίσκω πολύ ενδιαφέρον. Δεν υπάρχει λάθος και σωστό! Πες το όπως σου βγαίνει * ! 😛

Κάπως έτσι και τα ινετρνετικά memes πολλ@ ελληνόφων@ τα προφέρουν «μέμς» ή «μέμες» και όχι [miːms] όπως οι αγγλόφων@. Το δε YOLO το λέμε με δύο ωραιότατα ολοστρόγγυλα [ο] «γιόλο» σε αντίθεση με τα [ˈjəʊ.ləʊ] και τα [joʊ.loʊ] των αγγλόφωνων. Για να μη μιλήσω για το youtube, που το προφέρουμε «γιουτχιούμπ» και κοροιδεύουμε όποι@ το λέει «γιουτούμπ», προφορά που είναι όμως πιο κοντά στο [ˈjuː.tʃuːb] των αγγλόφωνων δημιουργών του.

*Εκτός κι αν θες να ακολουθήσεις τις υποδείξεις του εμπνευστή των GIF Steve Wilhite, ο οποίος επιμένει στην προφορά «τζιφ». Γιατί όμως να σου πει αυτός τι θα κάνεις;! 😛

 

 

Advertisements


πηρα κοκκινο στιλο…

burglar[Επιστρέφοντας στα πρώτα μου posts για τις ανάγκες του «Γλωσσάδικου» διαπίστωσα μερικές τρύπες. Για παράδειγμα ενώ έχω γράψει αρκετά για το γλωσσικό λάθος, δεν έχω γράψει τίποτα για την υπερδιόρθωση. Το σημερινό post είναι λοιπόν η πρώτη μου δημοσίευση στη Larissanet στην οποία δεν έκλεψα κάτι από το blog μου! Αντιθέτως κλέβω τη δημοσίευση από την εφημερίδα και σας την παρουσιάζω ηλεκτρονικά! 🙂 ]

Στο προηγούμενο άρθρο όρισα το γλωσσικό λάθος ως εκείνη την απόκλιση από τη νόρμα που δεν πρέπει να την προσεγγίζουμε αξιολογικά, γιατί ενδεχομένως οδηγεί στη γλωσσική αλλαγή. Η γλωσσική αλλαγή τελικά καταγράφεται κάποια στιγμή στα λεξικά, τις γραμματικές και τα συντακτικά με τη μορφή κανόνα. Οι περισσότεροι άνθρωποι φυσικά δεν έχουν ανάγκη κανέναν κανόνα για να χρησιμοποιήσουν την εξελιγμένη εκδοχή της γλώσσας τους. Δεν ισχύει όμως το ίδιο για μερικούς που επιθυμούν μέσα από το λόγο τους να αποδείξουν τη λογιότητα και τη μόρφωσή τους. Αυτοί όχι μόνο δεν χρησιμοποιούν τη νέα εκφορά όσο αυτή θεωρείται γλωσσικό λάθος, αλλά συνήθως δεν αποδέχονται και την καταγραφή της ως κανόνα. Τέτοιοι ομιλητές οδηγούνται συχνά στην υπερδιόρθωση.

Θα εξηγήσω το φαινόμενο με ένα παράδειγμα: Την τελευταία εβδομάδα παρακολουθώντας τις εξελίξεις που αφορούν την τοπική αυτοδιοίκηση διαπίστωσα ότι τα “της Ηρούς” για την Ηρώ Διώτη, υποψήφια περιφερειάρχισσα με το ΣΥ.ΡΙ.ΖΑ., έδιναν κι έπαιρναν. Δεν ξέρω αν η ίδια επιθυμεί να διατηρηθεί η αρχαιοπρεπής αυτή γενική για το όνομά της, ωστόσο μαντεύω ότι το στενό περιβάλλον της δεν μπορεί να συμμορφωθεί, ακόμα κι αν εκείνη το θέλει. Κι αυτό γιατί οι κοντινοί της άνθρωποι έχουν ενσωματώσει στο λεξιλόγιό τους την πιο “καθημερινή” γενική του ονόματός της, όχι αυτή που φοράει “τα καλά της”. Η μαμά της, ας πούμε, λέει (λογικά) “Αυτό είναι το αγαπημένο φαΐ της Ηρώς” και όχι “της Ηρούς”.

Εδώ και έναν αιώνα οι νεοελληνικές γραμματικές καταγράφουν ότι τα θηλυκά σε -ώ σχηματίζουν τη γενική ενικού σε -ώς. Ο κανόνας αυτός ωστόσο κονταροχτυπιέται με αυτό των αρχαίων ελληνικών που θέλει τα τριτόκλιτα ακατάληκτα διπλόθεμα θηλυκά (!) σε -ώ να σχηματίζουν τη γενική σε -ους (με περισπωμένη). Από τα κύρια ονόματα τέτοια είναι τα: Ηρώ, Κλειώ, Λητώ, Ερατώ κτλ. Πολλοί λοιπόν κολλημένοι στον παλιό κανόνα δεν επιμένουν απλά στα Ηρούς, Κλειούς κτλ, αλλά σχηματίζουν και τα νεότερα ονόματα με τον ίδιο τρόπο: Γωγούς, Αργυρούς, Μαριγούς.

Και τι σημαίνει αυτό, θα αναρωτηθείτε; Ότι η γενική των αρχαίων ονομάτων πρέπει να τίθεται σε -ούς ενώ των νέων σε -ώς; Δηλαδή καλώς η Ηρώ γίνεται της Ηρούς, αλλά αν τη λέγαν Αργυρώ θα έπρεπε να γίνει της Αργυρώς; Αντιλαμβάνεστε νομίζω ότι κάτι τέτοιο δεν είναι πρακτικό! Ούτε βέβαια μπορούμε να χρησιμοποιούμε την κατάληξη -ους για τη γενική κάθε Γωγώς, Λενιώς, Μαριγώς. Όχι γιατί δεν τους αξίζει αυτή η “τιμή”, αλλά γιατί η κλιτική οικογένεια των θηλυκών σε -ώ εξελίχθηκε και έφτασε στις μέρες μας αλλαγμένη. Ας το αγκαλιάσουμε όπως κάνανε οι γραμματικές και τα συντακτικά της νέας ελληνικής και ας το εφαρμόσουμε σε όλα τα ονόματα, αρχαιόφερτα και μη. Αλλιώς ας αρχίσουμε και τα “Το αγαπημένο φαΐ του Περικλέους” ή “Το μπλουζάκι του Σωκράτους”!

BLOG UPDATE: Αν σας αρέσει να λέτε της Ηρούς, της Αργυρούς κτλ αυτό είναι μία γλωσσική επιλογή, όποτε πάμε πάσο. Το να διατείνεστε όμως πως αυτό είναι το γραμματικά σωστό είναι που κάνει τ@ς γλωσσολόγους να μιλούν για υπερδιόρθωση.



fall into a coma!

Φέτος το καλοκαίρι συνειδητοποίησα δύο πράγματα. Ότι οι συνομήλικοί μου -ή σχεδόν συνομήλικοι- είτε παντρεύονται είτε πηγαίνουν στην Γερμανία… Στη μοναδική όμως περίπτωση που συνδυάζει και τα δύο, εγώ θα γίνω μάρτυρας (κουμπάρα δηλαδή αλά πολιτικό)! 😀

Ο φίλος που ανέλαβε τα προσκλητήρια -ένας εξαίρετος αρχιτέκτονας/γραφίστας!- υπέπεσε δυστυχώς σε «φιλολογικό» λάθος και αναγκάστηκε να ακυρώσει την εκτύπωση που ήταν στα σκαριά. Τι έκανε; Αφού ανέφερε που θα γίνει ο γάμος, «μπλα-μπλα», έγραψε: «Στη συνέχεια, σας περιμένουμε στο …». Σύσσωμος ο φιλολογικός κόσμος του δήλωσε: το κόμμα δεν έχει καμία δουλειά εκεί!

Τα σημεία στίξης, ανάλογα με τη λειτουργία τους, χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες. Τα δομικά σημεία (τελείες, κόμματα, κτλ) μας καθοδηγούν να διαβάσουμε το κείμενο με «σωστό» επιτονισμό και παύσεις. Δοκιμάστε, ας πούμε, να διαβάσετε ξανά αυτή την παράγραφο και προσέξτε πώς -ασυναίσθητα- η φωνή σας «χαμηλώνει» όταν φτάνετε στην παρένθεση. Υπάρχουν επίσης τα τροπικά (θαυμαστικά, ερωτηματικά, κτλ) και τα διαλογικά σημεία (εισαγωγικά, αποσιωπητικά, κτλ). Για την «ορθή» χρήση όλων αυτών υπάρχουν κανόνες στίξης, τους οποίους βέβαια ο φίλος μου παραβίασε.

Ωστόσο, προτού του πάρουμε το κεφάλι, λέω να ερμηνεύσουμε το λάθος του. Το κόμμα είναι η μικρούλα ανάσα που πήρε όταν είπε προφορικά: «Στη συνέχεια h σας περιμένουμε στο…». Το κόμμα -όπως γνωρίζουμε όλοι διαισθητικά- «σημειώνει» πάντα ένα μικρό σταμάτημα στη ροή του λόγου. Ο φίλος μου λοιπόν το τοποθέτησε εκεί ώστε να μπορέσει ο αναγνώστης να ανασυνθέσει την εκφώνηση του κειμένου. Αφού ο φίλος παίρνει ανάσα εκεί, πρέπει να πάρει κι ο αναγνώστης!!!

Τότε γιατί να θεωρήσουμε ότι το παιδί έκανε λάθος; Η απάντηση είναι μία και αφοπλιστική: Γιατί το λένε οι κανόνες! Πράγμα που αποδεικνύει για ακόμα μια φορά ότι οι κανόνες στη γλώσσα είναι μία σύμβαση και μάλιστα εξωγλωσσική. Γι’ αυτό δεν τους γουστάρουν οι γλωσσολόγοι και γι’ αυτό βέβαια δεν μπορούν ποτέ να είναι απόλυτοι! Με άλλα λόγια, φίλε Κ. μια μέρα μπορεί να δικαιωθείς! 🙂



με ενα σουπερ τοσοδουλι μινι διαφανο και ροζ μπικινι!

Από την πρώτη στιγμή που μου ήρθε η ιδέα να κάνω αυτό το blog είχα δώσει υπόσχεση στον εαυτό μου να παραμείνω πιστή στα περί «ντετέκτιβ της γλώσσας». Δουλειά του γλωσσολόγου δεν είναι να διατυπώνει κανόνες για τη λάθος και ορθή χρήση μιας γλώσσας αλλά να παρατηρεί και να καταγράφει.

Το να τηρήσω την υπόσχεσή μου αυτή ήταν δύσκολο, όχι μόνο γιατί σαν φιλόλογος δουλειά μου είναι και το να διορθώνω λάθη, αλλά κυρίως γιατί το ζήτημα «σωστά ελληνικά» είναι πιασάρικο, πολύπλευρο κι έτσι θα μπορούσα να καταφεύγω σ’αυτό κάθε φορά που φρακάρω και δεν έχω τι να γράψω!

Μέχρι στιγμής κατάφερα να αποφύγω τη διατύπωση οποιουδήποτε κανόνα σχετικά με τη γλώσσα. Όλα αυτά όμως ως σήμερα, που έλαβα το εξής sms: «δεν έβρισκα πουθενά εκείνο το μαγιώ που φορούσα πέρσι στο πάρτυ στο μπιτσ-μπαρ!».

Κάποιοι δεν θα παρατηρείτε τίποτα περίεργο σ’αυτό το κείμενο, το οποίο όμως έχει ορθογραφικά λάθη! Ο λόγος που θα τα επισημάνω δεν είναι γιατί θεωρώ τραγικό όποιον τα κάνει, αλλά γιατί θέλω να σας δείξω πως καμιά φορά, στην προσπάθειά μας για ορθογραφία, δυσκολεύουμε τη ζωή μας!

Ο κανόνας είναι ξεκάθαρος: οι δάνειες λέξεις απλοποιούνται ορθογραφικά. Ξεχάσετε δηλαδή πώς γράφονται οι λέξεις αυτές στη γλώσσα από την οποία προέρχονται και όπου ακούτε ήχο [i] γράψτε «ι», όπου ακούτε [ο] γράψτε «ο» κι όπου [e] γράψτε «ε»! Βάλτε λοιπόν μαγιό, πάτε στο μπιτσ μπαρ που έχει πάρτι, πιείτε κοκτέιλ κι αν ζαλιστείτε αράξτε στη σεζλόνγκ!!!



κοραλι ψιλοκοραλο και ψιλοκοραλακι!

Σήμερα αποφάσισα να σας γυρίσω μερικά χρόνια πριν, όταν πρωθυπουργός ήταν ο Κώστας Σημίτης. Παραδεχτείτε το πως όλοι, υποστηρικτές του ή όχι, κάνατε κάτι γέλια με τα σαρδάμ του (το αλησμόνητο μακέτο αντί μακέτα) και την περίεργη ορισμένες φορές προφορά του (πχιότητα αντί ποιότητα)!

Το σαρδάμ βέβαια δεν αποδεικνύει την ηλιθιότητα ή την ημιμάθεια του ομιλητή. Πρόκειται απλά για μπέρδεμα λέξεων ή γραμμάτων μέσα σε μια λέξη (κυρίως λόγω τρακ). Συμβαίνει σε όλους!

πόλος έλξης!

Τα λάθη στην προφορά όμως εξετάζονται από δύο κλάδους της γλωσσολογίας που συνήθως πάνε πακέτο (κι όχι μακέτο!). Τη φωνητική (επιστημονική μελέτη των γλωσσικών ήχων) και τη φωνολογία (μελέτη εκείνων των ήχων μιας γλώσσας που διαφοροποιούν το νόημα σε μια λέξη ή άλλο γλωσσικό σήμα π.χ. αν στη λέξη πόλος [pólos] αντικαταστήσουμε το αρχικό [p] με το [k] θα προκύψει μια λέξη με διαφορετική σημασία· η λέξη κώλος [kólos])! 😀

Το γλωσσικό λάθος, όπως έχω ήδη γράψει, δεν πρέπει να το «αφορίζει» ο εκπαιδευτικός, αλλά πρώτα να το ερμηνεύει και μετά να το διορθώνει. Έτσι πρέπει να αντιμετωπίσει λοιπόν και τα «λάθη» στην προφορά: τα παιδιά συχνά λένε «Γράφουμε δγιαγώνισμα!» αντί του κανονικού «δ-ι-αγώνισμα». Παρασύρονται δηλαδή από λέξεις που προφέρονται όπως το «δγιαβάζω». Επίσης αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην κλίση λόγιων λέξεων: το παιδί μπορεί να σου πει ότι στη γενική «το πανεπιστήμιο» κάνει «του πανεπιστήμιου». Αν του ζητήσεις να το συλλαβίσει θα σου πει «πα-νε-πι-στήμιου. Στην τελευταία αυτή συλλαβή το παιδί τοποθετεί δυο φωνήεντα μαζί, παρασυρμένο από λέξεις όπως «του ήλιου» (συνίζηση). Επίσης πολλά παιδιά προφέρουν τη λέξη «συγγραφέας» ως «συγκραφέας» ή «συνγκραφέας» κι όχι ως «σύνγραφέας» που είναι το «σωστό». Αυτό συμβαίνει βέβαια γιατί παρασύρονται από τη γραπτή μορφή της λέξης που γράφεται με /γγ/ το οποίο προφέρεται συχνότερα ως «νγκ» και «γκ» παρά ως «νγ«!

*Η ορθή φωνητική μεταγραφή των παραδειγμάτων που χρησιμοποίησα (γιατί η άλλη, είπαμε, είναι δικό μου δημιούργημα!) είναι: [δjaγónizma],[δiaγónizma], [δjavázo], [sigraféas],[singraféas],[siŋγraféas]



ζαχαροπλαστης ηταν ο μπαμπας σου;

Εδώ και πολλά χρόνια (και δυο και τρεις φορές τη σεζόν!) ο ΑΝΤ1 παίζει σε επανάληψη το επιτυχημένο σίριαλ «Καφέ της Χαράς». Αποκλείεται μετά από τόσες επαναλήψεις να μην έχει πάρει το μάτι σας τον Φατσέα, εκείνο τον ήρωα της σειράς που κάνει διαρκώς λανθασμένη χρήση της ελληνικής, στην προσπάθειά του να μιλήσει λογιότερα! Πολλές φορές μάλιστα, όταν οι συγχωριανοί του τον διορθώνουν, σπεύδει να δώσει την ετυμολογία της λέξης που χρησιμοποίησε για να τους κλείσει τα στόματα τους αμόρφωτους! Όταν, για παράδειγμα, κάποια στιγμή του κάθονται πολλά λεφτά αυτοανακηρύσσεται «μεθυστάνας», μιας και μεθάει από τα πλούτη!

Η ορθή χρήση της λέξης βέβαια είναι «μεγιστάνας», εκείνος δηλαδή που είναι πρώτος σε ορισμένο τομέα π.χ. ο μεγιστάνας των πετρελαίων. Προέρχεται μάλιστα από την ελληνιστική λέξη «μεγιστάν». Ο Φατσέας ωστόσο όχι μόνο έδωσε λανθασμένη ετυμολογία της λέξης, αλλά ,λόγω αυτής της ετυμολογίας, άλλαξε και την ίδια τη λέξη. Όσο περίεργο κι αν σας φαίνεται, τέτοιου είδους λάθη (όχι βέβαια τόσο κραυγαλέα) κάνουμε συχνά όλοι μας!

hand kissingΥπάρχουν λοιπόν λέξεις που μας είναι ανοικείες, τις οποίες ετυμολογούμε λάθος, με μορφές που μας είναι οικείες και τις φέρνουμε έτσι στα μέτρα μας (παρετυμολογία). «Γύρισε και μου είπε: Τα μάτια σου λάμπουν σαν τον ήλιο…Θεέ μου τι κοινότυπο!». Η φίλη μας εδώ χρησιμοποιεί τη λέξη «κοινότυπο» κι αν της ζητήσεις να σου πει από που βγαίνει αυτό, με ευκολία θα απαντήσει από το κοινός+τύπος, δηλαδή ο ίδιος τύπος. Η σωστή χρήση βέβαια θα ήταν  «κοινότοπο», σκέψεις δηλαδή χωρίς πρωτοτυπία, από τη λόγια λέξη  κοινοτοπ(ία) -ος. Άλλο παράδειγμα είναι η λέξη «ελλιποβαρής» που χρησιμοποιούμε συχνά, θεωρώντας ότι προέρχεται από το ελλιπής(=αυτός που δεν είναι πλήρης)+βάρος. Το σωστό είναι «λιποβαρής» από το λιπο (θέμα του αρχαιοελληνικού ρήματος λείπω) + βάρος.

Το να αρχίσω βέβαια εγώ σαν καθηγήτρια (!) να βρίζω κάποιον που αντί για πετρελαϊκός είπε πετραλαϊκός παρετυμολογώντας το, είναι λάθος προσέγγιση. Εννοείται ότι πρέπει να επισημάνω το σωστό, όμως πρέπει να ερμηνεύσω και το λάθος. Και σαν μπερδεμένη καθηγήτρια που είμαι (λόγω ειδίκευσης πάντα!) οφείλω να αναγνωρίσω σε οποιοδήποτε συχνό λάθος μια πιθανή γλωσσική αλλαγή. Για του λόγου το αληθές, αν ψάξετε σε ένα σύγχρονο λεξικό τον λανθασμένο όρο «αποθανατίζω», θα τον βρείτε δίπλα στο σωστό «απαθανατίζω»! Η γλωσσική αλλαγή λοιπόν έχει αρχίσει και το «αποθανατίζω» μια μέρα των ημερών θα βγει νικητής!



mea culpa*
Νοέμβριος 11, 2009, 11:08
Filed under: γλωσσικo λαθος | Ετικέτες: ,

Όπως έχω πει εμμέσως πλην σαφώς και στο παρελθόν, ο φιλόλογος με ειδίκευση στη γλωσσολογία είναι ένας μπερδεμένος άνθρωπος. Από τη μια ο ρόλος του ως εκπαιδευτικού του επιβάλλει να διορθώνει τα γλωσσικά λάθη των μαθητών του, από την άλλη όμως το ίδιο γλωσσικό λάθος που σαν καθηγητή τον βγάζει απ’τα ρούχα του, από την πλευρά της γλωσσολογίας μπορεί και να τον ενθουσιάζει, γιατί ίσως αυτό αποτελεί παράγοντα της γλωσσικής αλλαγής!

Γλωσσικό λάθος ονομάζουμε τη λανθασμένη χρήση εκείνης της μορφής της γλώσσας που μας μαθαίνουν στο σχολείο. Μιλάμε βέβαια για τη νόρμα, την επίσημη γλώσσα του κράτους, μια μορφή τυποποιημένη πάνω στην οποία έχουν συνταχθεί γραμματικές, συντακτικά και λεξικά. Οτιδήποτε αποκλίνει από αυτή την «ορθή» γλωσσική μορφή, λογίζεται λάθος!

wrong-wayΤο θέμα είναι ότι γλώσσα δεν είναι μόνο η νόρμα και σίγουρα δεν μπορεί να αποτυπωθεί σε ένα εγχειρίδιο «σωστής» χρήσης. Γλώσσα είναι κι όλες οι ποικιλίες της, τα ιδιώματα, το ιδιόλεκτο του καθενός, η αργκό. Όλα αυτά συνθέτουν ένα σύστημα που αλλάζει διαρκώς ανάλογα τις ανάγκες των ομιλητών.

Πολλές από τις παρεκκλίσεις στη νόρμα προκύπτουν συνήθως από αυτό που παραπάνω ονομάζω «ανάγκες των ομιλητών». Ένα σημερινό λάθος που γίνεται κατά κόρον, μας δείχνει ότι κάτι πάει να αλλάξει στη γλώσσα. Για παράδειγμα «η ψήφος» , λόγω της ανάγκης των ομιλητών να απλοποιήσουν τη γλώσσα, γίνεται «ο ψήφος» υπό την επίδραση των ουσιαστικών που λήγουν σε -ος κι είναι αρσενικά. Ήδη κάποια λεξικά καταγράφουν τη λέξη «ψήφος» σαν διγενές και μονοκατάληκτο ουσιαστικό, δηλαδή «ο/η ψήφος» και ίσως μια μέρα των ημερών «ο ψήφος» επικρατήσει τελικά!

Η παραδοχή λοιπόν ότι η γλώσσα αλλάζει πρέπει να κάνει τους καθηγητές να προσεγγίζουν διαφορετικά το γλωσσικό λάθος (και δεν εννοώ να μη το διορθώνουν). Πρέπει να αποβάλουν την απόλυτη αντίληψη για το τι είναι γλώσσα και τους φόβους περί αλλοίωσης της. Το να αφορίζεις μια παρεκκλίνουσα από τη νόρμα χρήση, αντί να την ερμηνεύεις σε επίπεδο γλώσσας (κι όχι νόρμας), κρατά την ίδια την εκπαιδευτική διαδικασία πίσω. Όπως εύστοχα σημειώνει ο Χριστίδης «Η τάση ορισμένων να θεωρούν ότι η γλώσσα καταστρέφεται εξαιτίας των λαθών που γίνονται στα πλαίσια του γλωσσικού συστήματος δηλώνει μια ανιστόρητη στάση απέναντι στη γλώσσα.»

* Σε κατοπινά posts θα προσπαθήσω να ερμηνεύσω κάποια από τα συχνότερα και «μαζικότερα» «λάθη».  Mea culpa είναι μια λατινική φράση που μεταφράζεται ως «δικό μου λάθος».